Εντυπώσεις από τη χρονιά που πέρασε - Πολιτική: Όταν το θηρίο ξεψυχάει και μια νέα ελπίδα γεννιέται

του Θοδωρή Ασβεστόπουλου


Όταν ένα θηρίο τραυματίζεται θανάσιμα και αντιλαμβάνεται πως είναι στα τελευταία του, αυτό γίνεται πιο άγριο για να δείξει ότι δεν παραδόθηκε, ότι είναι ακόμα εδώ. Γι' αυτό λένε κι ότι το πληγωμένο θηρίο είναι περισσότερο επικίνδυνο.
Αυτό το φαινόμενο μεταφέρεται και γίνεται αντιληπτό και στα πολιτικά θηρία. Όταν π.χ. κάποια τυραννικά καθεστώτα βλέπουν ότι κλονίζονται και πλησιάζει η ώρα τους να περάσουν στην ιστορία, προσπαθούν από τη μία να δείξουν ένα πιο διαλλακτικό πρόσωπο προκειμένου να ανακτήσουν έδαφος, στην ουσία όμως δεν κάνουν κάτι άλλο από το να πάρουν παράταση ζωής. Βλέποντας όμως ότι τίποτε δεν μπορεί να αναστρέψει το κλίμα, από εγωισμό για το πληγωμένο τους γόητρο, αποφασίζουν να δείξουν τα δόντια τους και να σαρώσουν οτιδήποτε αντίθετο σε αυτά, ώστε στο τέλος να πάρουν όσο γίνεται περισσότερο εκδίκηση για ξεψυχήσουν "ηρωικά".

Παράδειγμα ιστορικό αποτελούν οι αποχωρήσεις των Γερμανών Ναζί  από τις κατακτημένες χώρες στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν προχωρούσαν σε φρικαλέα αντίποινα έναντι των υπόδουλων πληθυσμών.
Ένα παράδειγμα πιο κοντά στον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό είναι οι τελευταίες μέρες του κομμουνιστικού καθεστώτος στην Αλβανία. Πολιτικά "ανοίγματα"  από τη μία, αλλά και εν ψυχρώ εκτελέσεις από την άλλη για όποιον τολμούσε να αποδράσει από τον "σοσιαλιστικό παράδεισο".
Στις μέρες μας όμως έχουμε το ξεψύχισμα ενός άλλου "πολιτικού θηρίου".
Ένα "θηρίο" που ακούει στο όνομα: κατεστημένο της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας.

Πρόκειται βέβαια για κάτι που ξεκίνησε με προσδοκίες πριν αρκετά χρόνια, αλλά έλαβε επικίνδυνες διαστάσεις κατά την τελευταία δεκαετία.
Έγινε ένα θηρίο που αντί να προστατεύει, άρχισε να κυνηγάει αυτούς που υποτίθεται ότι εκπροσωπούσε και όταν έφτασε η ώρα να απομονωθεί έδειξε το πιο άγριο πρόσωπο του.
Στις ημέρες της παντοκρατορίας του το κατεστημένο απειλούσε τον απλό Βορειοηπειρώτη για τον οποίο υπήρχε η βεβαιότητα ή ακόμα και η υποψία του "αντιφρονούντα", ότι δεν θα απολάμβανε δικαιώματα που προβλέπονταν για αυτόν. Με λίγα λόγια οι Έλληνες της Βορείου Ηπείρου απέκτησαν νέους νταβατζήδες πάνω απ' τα κεφάλια τους.
Μα φυσικά ένα κατεστημένο δεν θα μπορούσε να διατηρηθεί εάν δεν έπαιρνε μαθήματα από τους δασκάλους της προϋπάρχουσας κατάστασης. Και οι μαθητές τελικά απεδείχθησαν πανάξιοι.
Εδώ και ένα χρόνο με τα όσα διαδραματίζονται στην πολιτική σκηνή της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, αντιλαμβάνεται κανείς ακόμα περισσότερο τη φράση "Σαν θηρίο στο κλουβί".

Όταν η λαϊκή ετυμηγορία ήταν καταστροφική (Ιούνιος 2009), άρχισαν ξαφνικά από τα όργανα του κατεστημένου οι προσεγγίσεις και να εμφανίζεται ενδιαφέρον, σε πρόσωπα, φορείς και θέματα που μέχρι λίγο πριν απαξιούσαν να δώσουν λίγη σημασία. Άρχισε το θηρίο παράλληλα να βάζει στις φλέβες του λίγο νέο αίμα, που δεν ήταν βέβαια τίποτε άλλο παρά αίμα κληρονομικού δικαίου. Ο βρυκόλακας όμως όσο αίμα και να πιει και ας το ρουφάει από καλούς ανθρώπους, βρυκόλακας παραμένει, συνεχίζοντας τη συνήθεια του.
Τα τεχνάσματα βέβαια δεν φέρνουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Άλλη μια ετυμηγορία που ήρθε στη συνέχεια, αυτή των νέων Βορειοηπειρωτών, της νέας γενιάς του τόπου, είναι ακόμα πιο επώδυνη (Απρίλιος 2010).
Τα μαθήματα του χοτζικού καθεστώτος δεν πρέπει να πάνε χαμένα. Πρέπει να εφαρμοστούν πάσει θυσία, προσαρμοσμένα όμως σε πιο σύγχρονες συνθήκες. Δυστυχώς για αυτούς οι "καλές ημέρες" των βασανιστηρίων, των φυλακίσεων και των εξοριών έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.
Ο (αυτο)χαρακτηρισμός όμως της αποκλειστικής εκπροσώπησης δεν πρέπει να χαθεί. Τι κι αν εκφράζουν μόλις και μετά βίας, έναν στους δέκα Βορειοηπειρώτες;

Έτσι θα ξαναμπεί μπροστά η δοκιμασμένη αλλά άνοστη συνταγή της κατασκευής εχθρών. Η παλιά συνταγή ονομαζόταν "εχθροί του λαού", όμως σήμερα πρέπει να πάρει άλλο όνομα όπως "διασπαστές", "δούριοι ίπποι" κ.α. Εκείνοι στους οποίους πριν λίγα χρόνια απευθύνονταν αυτοί οι χαρακρητισμοί (προς τους αριστερούς ροζ συντρόφους δηλαδή), προϊόν... της ελευθερίας και του σεβασμού επιλογής, τώρα είναι αναγκαστικοί σύμμαχοι. Η εχθρολαγνεία πρέπει να ικανοποιηθεί από άλλα θύματα τα οποία βρίσκονται πια στα πρόσωπα όσων δεν λιβανίζουν τους "άφθαρτους, αλάθητους και καθαγιασμένους ηγέτες".

Τα υλικά για αυτή τη συνταγή είναι γνωστά:
Μπόλικη λάσπη, γερή δόση συκοφαντίας, κουταλιές τραμπουκισμού και απειλών. Ως γνωστόν κόβοντας κρεμμύδια μας πιάνουν τα δάκρυα, αλλά σε αυτό το συγκινητικό σημείο υπάρχει άλλο υλικό: κατασκευή ηρώων, ξέρετε αυτοί που διώκονται και τρομοκρατούνται για να καμφθεί ο... αγώνας.
Τι κι αν το φαϊ έχει ξαναζεσταθεί, τι κι αν έχει αναμασηθεί, ίσως με την άοκνη και επίμονη προσπάθεια κάτι να μείνει. Ίσως η εκπροσώπηση διπλασιαστεί - από το ένα δέκατο δηλαδή να πάει στα δύο δέκατα. Το θηρίο - κατεστημένο θα επιστρατεύσει όλα τα μέσα καλά και κακά, εφικτά και ανέφικτα, λογικά και γελοία. Αυτό που καταφέρνει είναι να συρρικνώνεται όλο και περισσότερο.

Όμως ο πόλεμος δεν περιορίζεται εντός των τειχών της βορειοηπειρωτικής κοινότητας. Το κατεστημένο θα δείξει πόσο θηριώδες παραμένει πουλώντας ηρωισμούς και μαθήματα πατριωτισμού ακόμα και στους Ελλαδίτες που ενδιαφέρονται για την απο κεί Ήπειρο.
Αυτοί θα πρέπει να εκφράζουν ενδιαφέρον μόνο όταν συμφωνούν με τους "αποκλειστικούς αντιπρόσωπους".
Το αποτέλεσμα είναι ελλαδικοί φορείς, μέσα ενημέρωσης, πολιτικοί και μεμονωμένα πρόσωπα, που κάποτε ήταν σημαία για τους "αποκλειστικά αδιαμφισβήτους  αγωνιστές των δικαίων του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού", όταν άρχιζαν να υποψιάζονται τι συμβαίνει και να διατυπώνουν διαφωνίες για τις τακτικές που ακολουθούνται, έγιναν από τη μια στιγμή στην άλλη οι "άσχετοι που δεν ξέρουν για τα προβλήματα του χώρου και συνεπώς δεν δικαιούνται να εκφέρουν άποψη".

Τα μαθήματα αυτά δίνονται από επαγγελματίες πατριώτες που έκαναν προεκλογικό αγώνα για να αναδείξουν ως βουλευτή έναν εισαγγελέα του χοτζικού καθεστώτος ή από άλλους που εκείνη την εποχή σπούδαζαν στην Ελλάδα. Να μην ξεχνάμε και τους καταδικασμένους για οικονομικές απάτες. Ιδού η ταυτότητα των νέων διδασκάλων του Γένους. Όμως μέχρι εδώ ήταν τα ψωμιά τους.

Η ίδρυση ενός κόμματος με καθαρό εθνικό ελληνικό χαρακτήρα έρχεται να δώσει τη χαριστική βολή. Όσο κι αν το κατεστημένο πασχίζει να το πνίξει και να το στιγματίσει εν τη γεννέσει του, τα δεδομένα πια έχουν αλλάξει. Ο νέος φορέας ευαγγελίζεται ότι φέρνει μια νέα ελπίδα για τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό.
Αποτελείται από παλιές μονάδες που υπηρέτησαν το κατέστημενο, αλλά εναντιώθηκαν όταν τα πράγματα παρεκτράπησαν από τον πραγματικό σκοπό, όπως τουλάχιστον οι ίδιοι υποστηρίζουν, αποτελείται όμως και από νέα πρόσωπα που δεν είχαν εμπλακεί στα έργα και τις ημέρες της πρώην αποκλειστικής εκπροσώπησης.
Όμως και οι μεν και οι δε, σε αυτό το ελληνικό κόμμα, παλιοί και καινούριοι, είναι "καταδικασμένοι" να αγωνιστούν για να αποδείξουν ότι πράγματι θα κάνουν τη διαφορά από το κατεστημένο και ότι δεν αποτελούν μια συνέχεια του ή μια άλλη έκδοση του ωραιοποιημένη, ώστε να δικαιούνται να λένε ότι θα φέρουν μια νέα ελπίδα αλλά και μια νέα διέξοδο στον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό.

Το σίγουρο όμως είναι ένα: ο άνεμος της αλλαγής φύσηξε και πάλι στην Εθνική Ελληνική Μειονότητα, η οποία πλέον ζει μια δεύτερη μεταπολίτευση, εσωτερική αυτή τη φορά. Το μονοπώλειο της εκπροσώπησης της μπορεί να θεωρείτο ενωτικό, αλλά αποδείχθηκε άχρηστο και καταστροφικό.
Από δω και πέρα ο καθένας πρέπει να δίνει αγώνα για να ισχυρίζεται ότι είναι εκπρόσωπος της.

Ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός μέσα από τη διαθήκη του

Ομιλία του Γενικού Γραμματέα του Κ.Δ.Σ. της ΣΦΕΒΑ Θωμά Γιαννιώτη κατά τη διάρκεια του μνημοσύνου για τον μακαριστό Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΟ, στις 19 Δεκεμβρίου 2010, στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Πευκακίων.

(Του  Γ. Ι. ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Δικηγόρου)

-Α-

Σε μια Ελλάδα που συνεχώς αλλοτριώνεται από τις μικρότητές της, αλλά και φτωχαίνει από τις απουσίες των μεγάλων είναι αναγκαία η απόδοση ευγνωμοσύνης στα πρόσωπά τους και επιβεβλημένος ο αναβαπτισμός στα ακατάλυτα και αιώνια πρότυπά τους. Και τούτο, ιδιαιτέρως τη σημερινή ημέρα, κατά την οποία ιερουργείται στον ιερό τούτο ναό το μυστήριο της θείας ευχαριστίας και η φθαρτότητα της γης συναντάται με την αιωνιότητα του ουρανού, η σκέψη μας στρέφεται οφειλετικώς σε εκείνους που «έφυγαν» από τον κόσμο αυτό, τους «εν πίστει αναπαυμένους»· σε εκείνους που το πέρασμά τους από τη γη άφησε βαθιά τα αποτυπώματά του στην Ιστορία· σε εκείνους που ενέπνεαν με τον λόγο και το παράδειγμά τους, μιλούσαν όμως και με τη σιωπή τους· σε εκείνους, τέλος, που ενέγραψαν τον Χριστό στα δίπτυχα των ψυχών, καθώς ζούσαν διαρκώς μέσα στην αγιαστική χάρι και την ευλογία των μυστηρίων της Εκκλησίας, τα οποία και σφράγισαν το διαβατήριο της εξόδου τους από τη ματαιότητα των εγκοσμίων πραγμάτων.

-Β-

            Δεν χωρεί αμφιβολία ότι ο αοίδιμος Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης κυρός Σεβαστιανός υπήρξε μία τέτοια προσωπικότητα, που αναβίβασε σε ιδανικά ύψη την αρχιερωσύνη, «αναδειχθείς, εν τέλει, άξιος - σέμνωμα, αληθώς, και αγλάϊσμα της Εκκλησίας και του Έθνους». Για αυτό, όταν στις 06:35 το πρωί της 12ης Δεκεμβρίου 1994 άφησε την τελευταία του πνοή στο δωμάτιο 42 της Α´ πτέρυγας της παθολογικής κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου των Ιωαννίνων, η στρατευόμενη Εκκλησία έγινε φτωχότερη. Ο ίδιος όμως έσπασε τους φραγμούς της επιγειότητας, του «νυν» και του τώρα και πέρασε στη σφαίρα της αιωνιότητας, του «αει» και του πάντα· ξέφυγε από τη μιζέρια και τη μικρότητα των ανθρωπίνων πραγμάτων και εισήλθε στην απεραντοσύνη των θεϊκών αγαθών και απολαύσεων· ξεπέρασε τα πεπερασμένα όρια της χρονικότητας και ελεύθερος πια από τα δεσμά της πεπτωκυϊας ανθρωπίνης φύσεως και τη στενότητα της ανθρωπίνης λογικής απολαμβάνει τώρα την παραδεισένια χαρά της θεϊκής παρουσίας.      

-Γ-

            Ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός, κατά κόσμον Σωτήριος [Οικονομίδης], γεννήθηκε το 1922 στα Καλογρηανά Καρδίτσας. Από μικρό παιδί αναγνωρίζει μέσα του τα ίχνη της θεϊκής κλήσεως, για αυτό φοιτά στο τότε ιεροδιδασκαλείο Κορίνθου, ανακηρύσσεται δε πτυχιούχος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών τον Δεκέμβριο 1949. Στις 30 Αυγούστου 1956 ο ήδη μοναχός Σεβαστιανός δέχεται τη χάρι του μυστηρίου της ιεροσύνης από τον μακαριστό Μητροπολίτη τότε Λήμνου [μετέπειτα Τρίκκης και Σταγών] Διονύσιο [Χαραλάμπους]. Ως ιεροκήρυκας στην πόλη των Ιωαννίνων, εκτός από τα καθαυτό καθήκοντά του, διδάσκει επί δεκαετία θεολογικά μαθήματα στο κατώτερο εκκλησιαστικό φροντιστήριο της Βελλάς, καθώς και το μάθημα της Θρησκειολογίας και της Ερμηνείας της Καινής Διαθήκης στην Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων. Τον Ιούνιο 1967 εκλέγεται, παρά τη θέλησή του, Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης.

-Δ-

            Είναι γεγονός ότι για τον πολύκλαυστο Ιεράρχη Σεβαστιανό έχουν γραφτεί πολλά και ειπωθεί ακόμα περισσότερα από πολλούς, ιδιαιτέρως από όλους εκείνους που αφουγκράστηκαν την ανάσα της ποιμαντικής του αγωνίας και ακολούθησαν ταπεινά και αθόρυβα τον βηματισμό της αρχιεραρατικής του πορείας. Για αυτό, σκέφθηκα ότι θα ήταν σήμερα προτιμότερο να αφήσουμε τον ίδιο να μιλήσει· όχι όμως μέσα από τα κείμενα των πολυάριθμων ομιλιών, εγκυκλίων και συνεντεύξεων του, αλλά μέσα από το κείμενο της περιλάλητης διαθήκης του, που αποτελεί την έκφραση της τελευταίας βουλήσεώς του.

Έτσι, το ζεστό πρωινό της 27ης Αυγούστου 1994, ο μακαριστός Ιεράρχης, νοιώθοντας να πλησιάζει η ώρα της εξόδου του από τον κόσμο αυτό, συντάσσει «ιδίαις χερσί» τη σύντομη διαθήκη του, η οποία αποτελεί ψηλαφητή απόδειξη της αγιότητας του βίου του και της βαθιάς πνευματικότητας που ήταν χαραγμένη σε κάθε έκφρασή του, τη μαρτυρία δε  αυτής της αγίας ζωής κατέθεσε με το πέρασμά του σε αυτόν τον κόσμο και άφησε σαν αίσθηση από τότε που σφράγισε τα μάτια του. Στο λιτό και απέριττο κείμενο που έγραψε ο Σεβαστιανός αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων βεβαίως, το ανύστακτο και διαρκές ενδιαφέρον του για τους Βορειοηπειρώτες, καθώς και η εκούσια πτωχεία και ακτημοσύνη του.

-Ε-

Γράφει ο αοίδιμος Ιεράρχης: «…στ) τι δε να είπω δια τους προσφιλείς μου αδελφούς και πονεμένους Βορ/τες, τους οποίους τόσο πολύ ηγάπησα και ηγωνίσθην με όλες μου τις δυνάμεις, δια τα δικαιώματά τους; Λυπούμαι μόνον πικρά, διότι το επίσημον κράτος δεν έδειξε το αρμόζον ενδιαφέρον, οπότε τα πράγματα θα ήσαν σήμερα πολύ καλύτερα εις την πολυπαθή Β. Ήπειρον».

Ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός έχει εγγραφεί στην εκκλησιαστική συνείδηση ως εκείνος που ανάστησε το βορ/κό ζήτημα και εξ αυτού του λόγου δικαίως χαρακτηρίστηκε ως ο «σηματωρός και κήρυκας των δικαιωμάτων του βορειοηπειρωτικού ελληνισμού». Καθ’ όλο το διάστημα της επισκοπικής του διακονίας αγωνίστηκε να αποδειχθεί συνεπής στην υπόσχεση που είχε δώσει ήδη από τις 29 Ιουνίου 1967 στον ενθρονιστήριο λόγο του: «Κατά την στιγμήν αυτήν, καθ’ ήν  το πρώτον ανέρχομαι εις τον θρόνον τούτον, στρέφεται ο νους μου προς τους αλυτρώτους αδελφούς της Βορείου Ηπείρου, τους στενάζοντας υπό τον ζυγόν της πικράς δουλείας, δια να τους διαβεβαιώσωμεν, ότι όχι μόνον αι προσευχαί μας θα τους συνοδεύουν καθημερινώς, αλλά και πάν το δυνατόν θα πράξωμεν, όπως λυτρωθούν των δεσμών της δουλείας και επανέλθουν εις τους κόλπους της Μητρός Ελλάδος».

 Δεν θα ήταν υπερβολή να λεχθεί ότι ο αείμνηστος Ιεράρχης διαμόρφωσε για τρεις σχεδόν δεκαετίες την Ιστορία του βορ/κού ζητήματος. Αντλώντας νομιμοποίηση από το γεγονός ότι ένα τμήμα της μητροπολιτικής του επαρχίας στέναζε κάτω από τον ζυγό της θρησκευτικής ανελευθερίας, καθώς από τον Νοέμβριο του 1967 ο Εμβέρ Χότζα απαγόρευσε την ελεύθερη έφραση της θρησκευτικής συνειδήσεως, θεώρησε χρέος οφειλετικό και καθήκον ιερό να μην κλειστεί στο καβούκι της ένοχης σιωπής και της εφάμαρτης συγκάλυψης, αλλά να υψώσει φωνή διαμαρτυρίας και να μεταφέρει όπου γης το δράμα και το κλάμα των αδελφών της Β. Ηπείρου. Προς τον σκοπό αυτόν, έκανε εκατοντάδες ομιλίες απ’ άκρου εις άκρον της Ελλάδας, φτάνοντας μέχρι και το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής· έγραψε σχετικά βιβλία, εξέδωσε εγκυκλίους και απέστειλε υπομνήματα προς κάθε κατεύθυνση· κάθε Φεβρουάριο, επ’ ευκαιρία της επετείου της Αυτονομίας της Β. Ηπείρου το 1914, διοργάνωνε «τριήμερον πένθους και προσευχής», τον δε Δεκαπενταύγουστο τελούσε αγρυπνία στο μοναστήρι της Μολυβδοσκέπαστης, την οποία αφιέρωνε στα εθνικά μας θέματα· διοργάνωσε ογκώδη συλλαλητήρια στο κέντρο της Αθήνας και σε άλλες επαρχιακές πόλεις, ενώ το 1982 ίδρυσε τη Συντονιστική Φοιτητική Ένωση Βορειοηπειρωτικού Αγώνα, η οποία συνεχίζει μέχρι και σήμερα με άλλα βεβαίως μέσα τον αγώνα του.

Όπως ήταν φυσικό, ο δρόμος που διάλεξε να βαδίσει ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός δεν ήταν πάντοτε στρωμένος με τα ροδοπέταλα της ολοπρόθυμης αποδοχής ούτε βεβαίως συνοδευόταν οπωσδήποτε από τα χειροκροτήματα του ενθουσιασμού και τις επευφημίες του ακροατηρίου. Δεν έλειψαν έτσι οι απειλές και οι εκφοβισμοί, καθώς και οι αντιδράσεις κυρίως από εκείνους που προσπάθησαν να προσδώσουν κομματική ταυτότητα στον αγώνα του· που επιχείρησαν να αμφισβητήσουν την αγνότητα των προθέσεών του και την ανιδιοτέλεια των κινήτρων του και επεδίωξαν να φορτώσουν με αδιέξοδα την πορεία του. Όμως, «η Δρυς ποτέ δε λύγισε σαν πέρναγαν τυφώνες […] ποτέ δεν έσκυψε στους κεραυνούς της λάσπης και του φόβου, μόνο τα χέρια ύψωνε και μύριζε ουρανός…» .

-ΣΤ-

            Ωστόσο, το κείμενο της διαθήκης μας αποκαλύπτει και έναν άλλο, λιγότερο ίσως γνωστό, Σεβαστιανό· εκείνον που είχε συντονίσει τη βιοτή του στη λογική του απολύτως απαραίτητου και του στοιχειωδώς αναγκαίου. Για αυτό και το επισκοπείο όπου διέμενε ήταν τόσο παλαιάς κατασκευής, που κάθε βήμα μας μέσα σε αυτό δοκίμαζε τα όρια της αντοχής του. Ουδόλως ξενίζει έτσι το γεγονός ότι ο αοίδιμος Ιεράρχης ομολογεί με τη διαθήκη του την εκούσια πτωχεία και ακτημοσύνη του:  

«… θ) Περιουσίαν ατομικήν κινητήν ή ακίνητην δεν έχω να αφήσω. Ούτε εκληρονόμησα, ούτε απέκτησα με την Ιερωσύνην μου. Ο,τι χρήματα ευρεθούν εις το γραφείον μου, γνωρίζουν οι στενοί μου συνεργάται ότι ανήκουν εις φιλανθρωπικούς σκοπούς».

Για του λόγου το αληθές, σας προσκαλώ να μεταφερθούμε νοερώς στην ακριτική Κόνιτσα, ένα παγερό απόγευμα της 17ης Δεκεμβρίου 1991. «Ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός αφήνει το φτωχό γραφείο του, με τις παμπάλαιες καρέκλες και την ξυλόσομπα, πηγαίνοντας στον ραδιοσταθμό της Μητροπόλεως, που τον έφτιαξε με κόπους και θυσίες […]. Ενώ ο φλογερός Δεσπότης είναι στο στούντιο […] έξω χιονίζει. Τελειώνει την εκπομπή και, αφού εξετάζει και μερικά άλλα φλέγοντα ζητήματα με τους συνεργάτες του, ανοίγει την πόρτα για να φύγει. Βλέποντας το χιόνι, σταματάει απότομα. Γυρίζει πίσω και κάθεται σε καρέκλα, όπου μένει σκεπτικός για αρκετή ώρα, χωρίς να μιλάει. Ένας συνεργάτης του νοιώθει την ανάγκη να τον ρωτήσει τι συμβαίνει και δεν φεύγει. Τότε ο ασκητικός Δεσπότης, του απαντάει: - «Ειδοποιήσατε, παρακαλώ, αν είναι εύκολο κάποιον να έλθει με αυτοκίνητο για να με πάρει, γιατί είναι αδύνατον να περπατήσω μέσα στο χιόνι». Την αιτία που δεν μπορεί να βαδίσει στον χιονισμένο δρόμο δύσκολα την φαντάζεται κάποιος. Οι σόλες των παπουτσιών του είναι γεμάτες τρύπες. Μάλιστα, από τα χέρια του περνούσαν εκατομμύρια για φιλανθρωπικούς σκοπούς, όμως τίποτε δεν κρατούσε για τον εαυτό του, και τον μισθό του τον διέθετε για τους άλλους».

-Ζ-

Απαλλαγμένος πλέον από τις ανάγκες της ανθρωπίνης φύσεως και τη συμβατικότητα που αυτές επιβάλλουν ο αείμνηστος Ιεράρχης Σεβαστιανός αναπαύεται στα αγιασμένα χώματα της Μολυβδοσκέπαστης, μέσα σε ένα λιτό και απέριττο μνήμα –την τελευταία επί της γης κατοικία του. Θαρρείς και έχασε τη μάχη με το αδυσώπητο· λες και υποτάχθηκε στην άφευκτη μοίρα των θνητών. Όμως εκείνος, κέρδισε την αιωνιότητα. Εκπληρώθηκε έτσι η τελευταία επιθυμία του, που ήταν συγχρόνως παράκληση και ικεσία, με την οποία κατακλείνει τη διαθήκη του: «Και τώρα, Συ Κύριέ μου, τον οποίον, παρά την εν γένει αμαρτωλότητά μου, Σε ηγάπησα, Γενού Ίλεως εις την αμαρτωλήν μου ψυχήν και αξίωσόν με μετά του ευγνώμονος ληστού της επουρανίου σου Βασιλείας». Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η φωνή του εισακούστηκε και βρήκε παρρησία ενώπιον του Θεού, αλλά και κατάλυμα διαμονής στα φωτοπάλατα του ουρανού. Για αυτό, «δεν πέθανε […] ζει και βασιλεύει εκεί για πάντα, ο μέγας Ιεράρχης. Των πονεμένων ο Πατέρας, ο Σεβαστιανός». 

Γρηγόρης Λαμποβιτιάδης: Τό παλικάρι δέν λύγισε...

28 Δεκεμβρίου 1945….
 

Τέλη τοῦ Δεκέμβρη, πρίν 65 χρόνια θά γυρίσουμε ἀγαπητοί ἀναγνῶστες μέ τή θύμιση τοῦ Νίκου Ζέρη, ἕλληνα βορειοηπειρώτη ποῦ εἶχε τήν «τύχη» νά ζήσει, ἔστω καί  στά κάτεργα τοῦ Χότζα γιά  πολλά χρόνια,  καί  νά μήν τουφεκιστεῖ ὅπως ὁ ἥρωας Γρηγόρης Λαμποβητιάδης.

 «…Στίς 28 Δεκεμβρίου 1945 συνελήφθη ὁ ὀδοντίατρος Γρηγόρης Λαμποβητιάδης, ὁ ἡρωικός ἱερέας Ἀλέξανδρος Καλούδης ἀπό Πρεμετή, κ.ά. Μᾶς ἔκλεισαν ἀπανωτούς στήν τότε καθολική ἐκκλησία τῆς πόλης καί τό ἴδιο ἀπόγευμα μᾶς ἄρχισαν τά φρικτά βασανιστήρια. Γιά νά σπάσουν τό ἠθικό μας, μᾶς ἔκαναν ὁμαδικά βασανιστήρια. Θυμᾶμαι τόν μέγα βασανιστή τῶν Δροπολιτῶν τόν "Xhemal", ὁ ὁποῖος ζητοῦσε νά πιεῖ αἷμα ἀπό μας. Ἐπίσης πολύ αὐστηρός καί μέ πέτρινη ψυχή ἦταν ὁ Jashar Kasimati, διευθυντής τῆς ἀσφάλειας. 

Ὁ ἀδικοκρατούμενος Γρηγόρης Λαμποβητιάδης τυραννίστηκε μέ μανία ἀπό τόν δήμιο τοῦ βορειοηπειρωτικοῦ ἑλληνισμοῦ, τόν εἰσαγγελέα Γιῶργο Κώτσια.. Θυμᾶμαι, μία καταραμένη ἡμέρα ἀφοῦ τόν ξεγύμνωσαν, τόν ἔδεσαν ἀπό τά γεννητικά του ὄργανα καί τόν τραβοῦσαν στόν δεύτερο ὄροφο τῆς καθολικῆς ἐκκλησίας μέ σκοπό νά τοῦ ἀποσπάσουν μαρτυρία καί νά ἐνοχοποιήσει τούς ὑπόλοιπους συνεργάτες του.  

Τό παλικάρι ὅμως δέν λύγισε. Τό μόνον ποῦ ἔκανε, φώναζε τή μάνα του τή Γιαννούλα καί ἔλεγε : "Εἴμαστε ἀθῶοι".Ὁ Γρηγόρης καί ὅλοι ἐμεῖς ἤμασταν ἀθῶοι, τό μόνο «ἁμάρτημά» μας ἦταν  ἡ ἑλληνική μας καταγωγή…

Ἦρθε ἡ ὥρα τῆς μεγάλης δίκης. Πρόεδρος τοῦ στρατοδικείου ὁ συνταγματάρχης Bexhet Mema   ἀπό Μπολένα Κουρβελεσίου. Ἀπό τούς 13, ὁ Γρηγόρης καταδικάστηκε σε θάνατο.

Τό μόνον ποῦ ζήτησε ὁ θανατοποινίτης πλέον ἀπό τούς δήμιους ἦταν νά πάρει ἀγκαλιά τό μικρό γιό του Γιῶργο, τόν ὁποῖο ἕσφιξε στήν ἀγκαλιά του καί τοῦ ἄφησε ὑποθήκη : «Ὅταν μεγαλώσεις, νά πάρεις τό αἷμα μου πίσω»…

Ὁ πρῶτος πού βγῆκε ἀπό τό δικαστήριο ἦταν ὁ Γρηγόρης γιά τόν ὁποῖο τό πλῆθος ζητοῦσε νά τόν λιντσάρουν ἐνῶ ἐμᾶς πού βγήκαμε ἁλυσοδεμένοι ὅλοι μαζί, μᾶς ἔλουσαν μέ μαῦρα νερά καί ἀνθελληνικά συνθήματα οἱ γύφτοι τοῦ κάστρου. Μᾶς πῆγαν ὅλους στόν Καλιά ὕστερα ἀπό 20 βασανιστικές ἡμέρες στήν δικαστική αἴθουσα.

Καταδικαστήκαμε μέ βαριές ποινές, πολλά χρόνια φυλάκισης, ἐνῶ ὁ ἱερέας Ἀλέξανδρος Καλούδης ἐκτελέστηκε μετά τόν Γρηγόρη… Ὁ Λαμποβιτιάδης ἔμεινε μόνος ὥσπου ἦρθαν ἕνα βράδυ, τόν πῆραν ἀπό τό κελί του καί δέν τόν ξαναείδαμε…»

Συστρατιῶτες μαζί μέ  τό γιό τοῦ ἥρωα  Γιῶργο,  συναγωνιστήκαμε τήν περίοδο πού ἦταν πρόεδρος στήν ΟΜΟΝΟΙΑ. Ἡ παρακαταθήκη τοῦ πατέρα του τόν ὤθησε σέ δύσκολους ἐθνικούς ἀγῶνες γι’ αὐτό καί ἐγκατέλειψε τήν οἰκογένειά του ἐρχόμενος στή Βόρειο Ἤπειρο μήπως καί πάρει τό αἷμα τοῦ πατέρα του  πίσω…

Δυστυχῶς τό ἑλληνικό κέντρο δέν θέλει πατριῶτες καί γρήγορα μεθόδευσε τήν ἀντικατάστασή του μέ πιόνια  πού θά μπορεῖ νά χειραγωγήσει…. Ἦταν ὁ πρόεδρος τῆς ΟΜΟΝΟΙΑΣ  μέ τήν πιό σύντομη θητεία (2 χρόνια). Τυχαῖο, δέ νομίζω …

Κρίσιμα χρόνια τότε,  μιάς καί τό ἀλβανικό κράτος εἶχε διαλυθεῖ καί χωριστεῖ στά δύο μέ τίς ταραχές ἐξαιτίας τῶν πυραμίδων καί οἱ Ἕλληνες τῆς Βορείου Ἠπείρου μέ ὁμάδες περιφρούρησης ὁπλισμένες ἤλεγχαν τά χωριά τους μέ τήν γαλανόλευκη νά κυματίζει ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρο, ὄχι καί τόσο ἀρεστό στήν ἀπό δῶ πλευρά.

Ἴσως ἦταν ἡ τέταρτη ἀπελευθέρωση,  πού δέν κράτησε γιά πολύ, εἶχε όμως  μερίδιο δημιουργίας σ’ αὐτή και ὁ γιός τοῦ ἥρωα,  Γιῶργος Λαμποβιτιάδης.

ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΒΗΜΑ

Στήλη "Θυμάμαι..."

Εδώ και ένα χρόνο η Βοϊβοντίνα ξανά Αυτόνομη. Η Βόρειος Ήπειρος πότε;

του Δημήτρη Πέτκου

 

Ἡ Βοϊβοντίνα, ἡ πλούσια ἐπαρχία  τοῦ σερβικοῦ βορρᾶ, ἀνέκτησε ξανὰ - ἀπὸ τὶς 14 Δεκεμβρίου 2009 - τὴν αὐτονομία  της. Μία αὐτονομία ποὺ εἶχε ἄρει πρὶν ἀπὸ τρεῖς δεκαετίες  τὸ καθεστὼς Μιλόσεβιτς  ἐπανέρχεται πανηγυρικὰ μὲ τὴν ἐπικείμενη ἐπικύρωσή της ἀπὸ τὴ βουλὴ τῆς Σερβίας. Καθοριστικὸς ὁ ρόλος τῶν Οὔγγρων κατοίκων τῆς περιοχῆς ποὺ ἂν καὶ ἀποτελοῦν μόνο τὸ 11%  τοῦ πληθυσμοῦ στὴ Βοϊβοντίνα, μὲ τὸν ἀέρα τῆς εὐρωπαϊκῆς μητέρας πατρίδας Οὐγγαρίας δίπλα τους, δὲν ἐγκατέλειψαν τὰ ἐθνικά τους ὁράματα. Καὶ φυσικὰ ζήτησαν τὴν αὐτονομία ὡς προϋπόθεση γιὰ τὴ μελλοντικὴ ἔνταξη τῆς Σερβίας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση.

Οἱ  ὁμοιότητες μὲ τὴν περίπτωση τῆς  Βορείου Ἠπείρου ἀρκετὲς καὶ  οἱ συγκρίσεις ἀπογοητευτικές. Μία καθαρὰ ἑλληνικὴ περιοχὴ μὲ ἱστορία χιλιάδων ἐτῶν, μὲ μία μαρτυρικὴ μειονότητα ἀναγνωρισμένη διεθνῶς, μὲ τὴ «μητέρα» Ἑλλάδα τὴ μόνη ἀνεπτυγμένη χώρα στὴν περιοχή, νὰ ἐκλιπαρεῖ γιὰ νὰ ἀνοίξει ἕνα σχολεῖο ἢ νὰ ἐκλέξει ἕναν ἢ δύο βουλευτές.

Ἐμεῖς προφασιζόμαστε ὅτι ἀφήσαμε καὶ αὐτὸ τὸ θέμα στὴν πανάκεια τῆς ἔνταξης ὅλων τῶν βαλκανικῶν κρατῶν στὴν Ἑνωμένη Εὐρώπη. Καὶ φυσικὰ τώρα ποὺ «ἀνακαλύφθηκε» καὶ ἡ οἰκονομικὴ κρίση δὲν ὑπάρχει περίπτωση νὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ τὰ ἐθνικὰ θέματα ὅπως οἱ «μεγιστάνες» Οὖγγροι καὶ οἱ Βαλκάνιοι γείτονές μας.

Ὁ χρόνος περνᾶ εἰς βάρος τοῦ  Ἑλληνισμοῦ. Στὴ Βόρειο Ἤπειρο ἡ  ἀλλοίωση τῆς πληθυσμιακῆς σύνθεσης καὶ ἡ ἁρπαγὴ τῶν ἑλληνικῶν  περιουσιῶν συνεχίζονται. Στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα, ἡ ψῆφος τῶν μεταναστῶν θὰ σβήσει καὶ τὶς τελευταῖες ἀναφορὲς πολιτικῶν παραγόντων καὶ μέσων ἐνημέρωσης στὸ Βορειοηπειρωτικὸ ζήτημα. Ὄχι τόσο γιατί θὰ ἀναδειχθοῦν Ἀλβανοὶ ἐθνικιστὲς ἢ πράκτορες ἄλλων δυνάμεων στὰ ἑλληνικὰ πράγματα, ἀλλὰ περισσότερο ἐπειδὴ γιὰ μερικὰ «ψηφαλάκια» ἔχουν διαπραχθεῖ μεγάλα ἐθνικὰ ἐγκλήματα ἀπὸ τοὺς ἴδιους τούς Ἕλληνες. Αὐτοδιοικητικοί τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας ἔδωσαν ἤδη τὰ πρῶτα δείγματα τοῦ ξαφνικοῦ ἔρωτα μὲ τὸν «ἀλβανικὸ λαό».

      

Τώρα  πιὰ ἡ εὐθύνη ἀνήκει στοὺς Βορειοηπειρῶτες. Ὅπως κάθε ἐθνικὴ μειονότητα σήμερα στὴν Εὐρώπη νὰ ζητήσουν τὰ δικαιώματά τους. Ἐπιτέλους νὰ μαζευτοῦν οἱ ὅποιοι ἐκλεγμένοι -σὲ ἐθνικὸ ἢ σὲ τοπικὸ ἐπίπεδο- ἐκπρόσωποί τους καὶ νὰ ἀπαιτήσουν τὴν Αὐτονομία στὰ ὅρια τοῦ ἀλβανικοῦ κράτους ὡς μόνο μέσο γιὰ τὴ διασφάλιση τῶν δικαιωμάτων τους καὶ προϋπόθεση γιὰ τὴν ἔνταξη τῆς Ἀλβανίας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση. Δὲν ἀπαιτεῖται οὔτε νὰ πάρουν τὰ ὄπλα, οὔτε νὰ ὑψώσουν γαλανόλευκες στὸ κέντρο τοῦ Ἀργυροκάστρου ὅπως οἱ πρόγονοί τους. Μία σαφὴς καὶ σοβαρὴ διακήρυξη, ἐνημέρωση τῶν ξένων κυβερνήσεων καὶ μία συνέντευξη τύπου ἀρκοῦν γιὰ τὸ ξεκίνημα.

     

 Ἡ πολυαναμενόμενη ἀπογραφὴ θὰ ἐνισχύει καὶ θὰ ἐνισχύεται ἀπὸ τὸ ἐγχείρημα  τῆς Αὐτονομίας καὶ πιθανὸν  νὰ καθορίσει καὶ τὴ γεωγραφική της ἔκταση -πέρα ἀπὸ τὶς ἐπίσημα  ἀναγνωρισμένες ὡς μειονοτικὲς  περιοχές-. Σύμμαχοι οἱ λαοὶ τῆς Εὐρώπης ποὺ ἀπὸ τὸ Βορρᾶ τῆς Ἱσπανίας καὶ τῆς Ἰταλίας μέχρι τὴ Σκανδιναβία θεωροῦν τὴν αὐτονομία αὐτονόητο δικαίωμα ἀλλὰ καὶ ἡ Ρωσία ποὺ ἀπὸ τὴ μία ἀντιτίθεται στὰ σχέδια τῆς Μεγάλης Ἀλβανίας καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μπορεῖ νὰ ἐπηρεάζει τοὺς νεοοθωμανοὺς «χωροφύλακες» τῆς περιοχῆς. Μονόδρομος ἡ ἀποδοχή της ἀπὸ τὴν Ἀλβανία ἂν θέλει ἔνταξη στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση καὶ ἀνάσα στὰ βόρεια σύνορα γιὰ τὴν Ἑλλάδα.

 Ὁ μεγαλύτερος κερδισμένος θὰ εἶναι  ὁ λαὸς τῆς Βορείου Ἠπείρου -Ἕλληνες καὶ μὴ- ποὺ θὰ διατηρήσουν  τὸ χαρακτήρα τῆς περιοχῆς τους, τὴν ἐπαφὴ μὲ τὴν Ἑλλάδα, τὸ σεβασμὸ τῶν περιουσιῶν τους καὶ τὴ διασφάλιση τῆς εἰρήνης καὶ τῆς εὐημερίας, ἐνῶ ταυτόχρονα ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὰ παιχνίδια ἀποσταθεροποίησης ποὺ ἐξελίσσονται στὴ γειτονιά μας.

ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΒΗΜΑ 

Η Βοϊβοντίνα είναι μία αυτόνομη επαρχία της Σερβίας. Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Χώρας, στην πεδιάδα της Παννονίας. Ο πληθυσμός της είναι λίγο περισσότερο από 2.031.000 κάτοικοι. Πρωτεύουσά της είναι το Νόβι Σαντ με πληθυσμό 373.000 κατοίκους. Η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της επαρχίας είναι η Σουμπότιτσα. Στην Βοϊβοντίνα ομιλούνται έξι συνολικά γλώσσες. Κυρίαρχη είναι η Σέρβική και δεύτερη είναι η Ουγγρική. Οι Ούγγροι είναι και η μεγαλύτερη εθνική μειονότητα της Βοϊβοντίνας.

Ονομασία

Το όνομα Βοϊβοντίνα στις Σλάβικες γλώσσες σημαίνει απλά Δουκάτο. Η Βοϊβοντίνα ονομαζόταν στο παρελθόν Σερβική Βοϊβοντίνα αλλά το πρόθεμα πλέον δεν χρησιμοποιείται.

Ιστορία

Η Βοϊβοντίνα, ήταν αρχικά τμήμα της Δακίας και οι κάτοικοί της ήταν Δάκες. Στην συνέχεια πέρασε στην κυριαρχία της Ρώμης. Μετά την κατάρρευση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η περιοχή της Βοϊβοδίνας πέρασε στον έλεγχο των διαδοχικών Ουγγρικών φύλων που εγκαταστάθηκαν στην κεντρική Ευρώπη, των Ούννων, των Γέπιδων και των Αβάρων. Μετά την κατάλυση του κράτους των Αβάρων από τους Φράγκους πέρασε στον έλεγχο των Φράγκων. Ακολούθησε η κυριαρχία των Σλάβικών φύλων, που είχαν εγκατασταθεί στα Βαλκάνια, όπως οι Κροάτες, οι Σέρβοι αλλά και οι Βούλγαροι. Τον 10ο αιώνα η περιοχή της Βοϊβοντίνας έγινε μέρος του μεγάλου βασιλείου της Ουγγαρίας, που δημιουργήθηκε στην κεντρική Ευρώπη στην έκταση του παλιού Χανάτου των Αβάρων. Για σύντομο διάστημα πέρασε στον έλεγχο των Βυζαντινών, στην συνέχεια πέρασε πάλι στους Ούγγρους και τελικά κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς τον 16ο αιώνα την περίοδο που σουλτάνος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ήταν ο Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής. Μετά τους Τούρκους έγινε μέρος της Αυτοκρατορίας της Αυστροουγγαρίας για να ενσωματωθεί τελικά στην ΓιουγκοσλαβίαΑ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. μετά την ήττα των Αυστριακών κατά τον

 

Γεωγραφία

Η Βοϊβοντίνα τοποθετείται στο βόρειο τμήμα του κράτους της Σερβίας και συνορεύει εκτός από την κεντρικη Σερβία, με την Ουγγαρία στα βόρεια, την Ρουμανία, στα ανατολικά, την Κροατία και την Βοσνία στα δυτικά. Διασχίζεται από τους μεγάλους ποταμούς, τον Δούναβη και την Τίσα.Οι ποταμοί αυτοί διαιρούν την Βοιβοντίνα σε τρεις περιφέρειες την Μπάσκα, την Μπανάτ και την Σύρμια. Η έκταση της Βοϊβοντίνας είναι 21.504 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

 

Δημογραφία

Η Βοϊβοντίνα κατοικείται από αρκετές εθνικές ομάδες. Κυρίαρχη εθνική ομάδα είναι οι Σέρβοι (74%), ενώ υπάρχει σημαντική μειονότητα Ούγγρων (περίπου το 14%) και μικρότερες μειονότητες άλλων πρώην Γιουγκοσλαβικών εθνοτήτων όπως Κροατών, Σλοβένων,Βόσνιων,Μαυροβουνιων αλλα και αλλων(Ρουμανοι,Σλοβακοι,Γερμανοι,Ρομ)

Κυρίαρχη γλώσσα είναι η Σέρβικη (περίπου 77%) και δεύτερη η Ουγγρική. Επίσης ένα μικρό ποσοστό το πληθυσμού μιλάει Σλοβακικά και Ρουμάνικα.

Το μεγαλύτερο ποσοστό το πληθυσμού είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι με ποσοστό 78% ενώ ένα ποσοστό κοντά στο 20% είναι Χριστιανοι Καθολικοί (κυρίως οι πληθυσμοί Ουγγρικής και Κροατικής καταγωγής)

(Από τη Βικιπαίδεια, ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια)

Κυβέρνηση της Αυτόνομης επαρχίας της Βοϊβοντίνας
http://www.vojvodina.gov.rs/

Σημαία της Βοϊβοντίνας

Εθνόσημο της Βοϊβοντίνας

Τόπος

του Γιάννη Κουριαννίδη
εκδότη του περιοδικού «Ενδοχώρα»

Όταν κάποτε ζήτησαν από τον σοφό Θαλή τον Μιλήσιο, να τους προσδιορίσει όσο γίνεται πιο λακωνικά το σημαντικότερο πράγμα στη ζωή ενός ανθρώπου, αυτός απάντησε μονολεκτικά: «Τόπος».

Πράγματι, ο τόπος, η πατρίδα, η γη που δίνει και παίρνει νόημα από τη δράση των ανθρώπων που την κατοικούν, που ματώνουν γι’ αυτήν, για την ελευθερία και την προκοπή της, δένεται άρρηκτα μ’ αυτούς και αποτελεί το κέντρο αναφοράς, τόσο των ιδίων όσο και των απογόνων τους.

Η αποκοπή από τον τόπο, από την πατρίδα, ορφανεύει τον άνθρωπο, του στερεί την οργανική σύνδεση παρόντος και μέλλοντος και τον αφήνει κενό από οράματα και θέληση για δημιουργία. Κι αν οι Έλληνες πρόκοψαν όπου κι αν πήγαν, μακρυά από τον τόπο τους, ήταν γιατί τον μετέφεραν πάντα μαζί τους, μέσα από την υπέροχη λέξη της «νοσταλγίας» που με τη γλωσσική μοναδικότητά της χαρακτηρίζει τη λαχτάρα της επιστροφής στη γενέθλια πατρώα γη. 

«Θέλω να πεθάνω στον τόπο μου και όχι πάνω σε κάποιο λεωφορείο», μου είπε με πόνο γέροντας Βορειοηπειρώτης πριν λίγες ημέρες, όταν επισκέφτηκα το μαρτυρικό Αλίκο των Αγίων Σαράντα, για να τιμήσουμε όλοι οι Έλληνες μαζί τη μνήμη των τεσσάρων παλληκαριών που σκότωσαν οι Αλβανοί πριν 20 χρόνια στα συρματοπλέγματα, ενώ προσπαθούσαν να δραπετεύσουν από τον κομμουνισμό προς την ελεύθερη Ελλάδα.

«Σήμερα πεθαίνουμε πάνω στα λεωφορεία. Δυο φίλοι μου πέθαναν φέτος πηγαίνοντας στην Ελλάδα για να μπορέσουν να πάρουν την πενιχρή σύνταξη του ΟΓΑ, των 300 ευρώ, που τόσο μας είναι απαραίτητη για να μπορέσουμε να μείνουμε στα χωριά μας και να μην ερημώσουν. Έλα όμως που πρέπει να δηλώνουμε διεύθυνση Ελλάδας!»

Τραγικό! Μια σοβαρή πρωτοβουλία πήρε το ελληνικό κράτος για τη στήριξη του Ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου κι αυτή την άφησε κουτσουρεμένη, για να μη πει κανείς ότι την «έστησε» έτσι, ώστε να επιφέρει τελικά το αντίθετο αποτέλεσμα, αφού δεν είναι λίγοι οι γέροντες Βορειοηπειρώτες, που για να αποφύγουν την ταλαιπωρία κάθε μήνα, επιλέγουν τελικά να μείνουν μόνιμα στην Ελλάδα! 

Ο Αηδόνης, ο Βαγγέλης, ο Θύμιος και ο Θανάσης, τα τέσσερα δολοφονημένα από τις αλβανικές σφαίρες παλληκάρια του Αλίκου, αν είχαν καταφέρει να επιζήσουν, σήμερα θα ήταν από 37 έως 47 χρόνων. Θα ήταν δηλαδή στο απόγειο της παραγωγικότητάς τους, σωματικής και πνευματικής. Θα αγωνίζονταν μαζί με τους συμπατριώτες τους για τον τόπο τους, είτε στη γενέθλια γη είτε στην (άκαρδη) μάνα Ελλάδα. Ακόμη και μέσα από την φθοροποιό αντιπαλότητα και διαμάχη που ενέσπειραν με τις απαράδεκτες επεμβάσεις τους στον Ελληνισμό της Βορείου Ηπείρου τα ελλαδικά κόμματα, θα ανεδείκνυαν την αγωνία τους για το ποιος νοιώθει και είναι περισσότερο Έλληνας από τον άλλο! 

Πράγματι, αυτή είναι στο βάθος η πηγή των όποιων αντιπαραθέσεων μεταξύ των Ελλήνων στη Βόρειο Ήπειρο και όχι στενά προσωπικά συμφέροντα. Κι όσο η αγάπη για τον τόπο υπερισχύει του στενού ατομικού οφέλους, τότε ελπίδα θα υπάρχει. Κι αν τελικά το «εμείς» υπερισχύσει του «εγώ» σε κάθε μορφή τους, τότε κι η λαχτάρα ενός ελληνικού αύριο για τον τόπο θα σιγοκαίει μέχρι να γίνει φλόγα!

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο φύλλο της 16ης Δεκεμβρίου 2010 της εφημερίδας Στόχος.

Εντυπώσεις από τη χρονιά που πέρασε - Καλοκαίρι: Η βορειοηπειρώτικη λεβεντιά και η βορειοηπειρώτικη αθλιότητα

του Θοδωρή Ασβεστόπουλου

Κι όμως, είναι δύο έννοιες τόσο αντιφατικές μεταξύ τους αλλά και τόσο αλληλένδετες. Στην περίπτωση μάλιστα της βορειοηπειρωτικής ιστορίας δεν μπορεί να υπάρξει η μία χωρίς την άλλη.
Κατά τη διάρκεια της 45χρονης δικτατορίας του Ενβέρ Χότζα για παράδειγμα, υπήρξαν πολλοί  Έλληνες που αντιστάθηκαν παλικαρίσια στο κομμουνιστικό καθεστώς, με αποτέλεσμα εάν συλλαμβάνονταν να φυλακιστούν, να εξοριστούν, να εκτελεστούν ή στην καλύτερη να απομονωθούν κοινωνικά από το τυραννικό σύστημα.

Στον αντίποδα όμως για να έχουν την κατάληξη τούτη τα παραδείγματα αυτά της βορειοηπειρωτικής λεβεντιάς έπρεπε να συμβάλλουν καθοριστικά οι καλοθελητές της Sigurimi, οι στυλοβάτες - ρουφιάνοι του συστήματος.
Και αυτοί δεν ήταν αλλοεθνείς, δεν ήταν ξένοι, δεν έρχονταν από μακριά, αλλά ήταν οι ίδιοι οι συγγενείς, οι γείτονες, οι συγχωριανοί ή κοντοχωριανοί. Και δυστυχώς ήταν κι αυτοί πολλοί, με αποτέλεσμα να μην μπορείς να προβλέψεις από που θα σε βρει το κακό.

Πέρασαν κιόλας είκοσι χρόνια από την κατάρευση εκείνου του συστήματος, όμως τον μισό αιώνα που διήρκησε κατάφερε να βάλει βαθιά το δηλητήριο του στις φλέβες όσων είχαν την ατυχία να το ζήσουν.
Φυσικά δεν ήταν και λίγοι κι αυτοί που ανέλαβαν για να βγάλουν εις πέρας αυτή τη δουλειά.
Το φαινόμενο τόσο της λεβεντιάς όσο και της αθλιότητας, γίνεται περισσότερο εμφανές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, όταν και η Βόρειος Ήπειρος ζωντανεύει από την παρουσία των ξενιτεμένων παιδιών της. Έτσι και φέτος, τον Αύγουστο του 2010, όπου γίναμε μάρτυρες συγκλονιστικών γεγονότων.

Η χιμαριώτικη λεβεντιά ονομάζεται Αριστοτέλης Γκούμας

Ένα σπάνιο περιστατικό βορειοηπειρωτικής λεβεντιάς και παράλληλα αλβανικής θρασυδειλίας γνωρίζουμε ότι έλαβε χώρα το βράδυ της 12ης Αυγούστου στη Χιμάρα. Ήταν τη στιγμή που ο Αριστοτέλης Γκούμας έχανε ύστερα από φρικτό τρόπο τη ζωή του από Αλβανούς εθνικιστές, υπερασπιζόμενος το δικαίωμα του να μιλάει στη γεννέτειρα του τη μητρική του γλώσσα την ελληνική.Αν γράφονται και σήμερα ηρωικές σελίδες στο βορειοηπειρωτικό, γράφονται χάρη σε απλούς Βορειοηπειρώτες χωρίς εξουσίες και αξιώματα όπως ο Αριστοτέλης. Όσο κι αν κάποιοι εντεταλμένοι του βελτιωμένης έκδοσης συστήματος προσπαθούν με χαλκευμένες ειδήσεις να μας πλασάρουν σώνει και καλά ως ήρωες του Ελληνισμού τα δικά τους αφεντικά.

Δυστυχώς όμως την ίδια περίπου ώρα που το παλικάρι από τη Χιμάρα έπεφτε θύμα του πρωτόγονου αυτού αλβανικού σωβινισμού, στην άλλη πλευρά της Βορείου Ηπείρου, στους Βουλιαράτες Αργυροκάστρου εξελισσόταν μια ιστορία καθόλου τιμητική για τα νιάτα του τόπου.
Σε καφετέρια του χωριού που ενίοτε λειτουργεί ως κέντρο διασκέδασης για τους νέους, μία παρεξήγηση έγινε αφορμή να μετατραπεί ο χώρος σε πεδίο μάχης. Αντίπαλα στρατόπεδα δύο παρέες νεαρών, ηλικίας 15 – 19 ετών, από γειτονικά χωριά, η μία από το Βοδίνο και η άλλη από τη Βόδριστα. Μέσα σε λίγη ώρα δεν είχε μείνει τίποτα όρθιο μέσα στο μαγαζί. Τι κι αν ήρθε η αστυνομία, τα «λεβεντόπαιδα» συνέχισαν να δέρνονται άγρια και εκτός καφετέριας.

Τα παιδιά αυτά, όπως μαρτυρά και η ηλικία τους, γεννήθηκαν κατά τη συντριπτική πλειοψηφία τους και μεγάλωσαν στην ελεύθερη Ελλάδα. Ανατράφηκαν δηλαδή σε παντελώς διαφορετικές συνθήκες από αυτές που έζησαν οι γονείς τους. Κι όμως αυτό το περιστατικό είναι ένα παράδειγμα από τα πολλά που αποδεικνύει ότι το φαινόμενο του τοπικισμού, είτε σε επίπεδο χωριών είτε σε επίπεδο επαρχιών, μεταδίδεται πιστά και στις επόμενες γενεές.    

«Να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα»

Να έρθουμε όμως και σε μία περίπτωση (όχι από τις λίγες δυστυχώς) τυφλού εγωισμού. Ένας νέος Βορειοηπειρώτης γύρω στα 39, ο Ανέστης Τζούμπας, στις αρχές του χρόνου επέστρεψε στο χωριό του ,τους Γεωργουτσάτες Αργυροκάστρου, με σκοπό να εγκατασταθεί μόνιμα στα πάτρια εδάφη. Προς αυτή την κατεύθυνση λοιπόν έστησε τη δική του επιχείρηση εκεί, μία καφετέρια που θα προσέλκυε κυρίως τους νέους.
Τι καλύτερο παράδειγμα προς μίμηση για όσους σκέφτονται να επιστρέψουν και να επενδύσουν στον τόπο τους; Έτσι και ο Ανέστης στα τέλη Ιουλίου άνοιξε την καφετέρια η οποία από την πρώτη μέρα δεν σταματούσε να δέχεται πλήθος πελατών.

Σε κάποιους όμως δεν άρεσε αυτό και γεννήθηκε μέσα τους ο φθόνος γιατί έβλεπαν ότι θίγονταν τα συμφέροντα της δικής τους επιχείρησης. Σκεπτόμενοι λοιπόν με τη λογική «να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα», προχώρησαν στο καταστροφικό τους έργο. Το αποτέλεσμα ήταν μετά από δώδεκα μέρες λειτουργίας, η καινούρια καφετέρια να γίνει παρανάλωμα του πυρός!
«Γνωρίζω ποιοι το έκαναν αλλά δεν μπορώ να το αποδείξω» ήταν τα λόγια του ιδιοκτήτη για αυτή την αθλιότητα. Κι όμως ο Ανέστης δεν το έβαλε κάτω. Αποφάσισε να παραμείνει στο χωριό του και να ξαναστήσει από την αρχή την επιχείρηση του. Άλλο ένα παράδειγμα λεβεντιάς.                                                                                              
Αλήθεια όμως;! Τι παράδειγμα έχουν πάρει οι περισσότεροι ξενιτεμένοι Βορειοηπειρώτες στων οποίων περνάει από το νου η σκέψη να γυρίσουν στην ιδιαίτερη πατρίδα, βλέποντας όλα αυτά τα χρόνια ότι επιστρέφοντας μπορεί όχι μόνο συμπαράσταση να μην βρουν, αλλά και τους ίδιους τους συντοπίτες τους να καραδοκούν προκειμένου να τους κατασπαράξουν;

Εθνική και ηθική αθλιότητα

Να περάσουμε όμως και στο Βούρκο, όπου παρατηρήθηκε ένα επαναλαμβανόμενο περιστατικό εθνικής και ηθικής αθλιότητας και ταπείνωσης αυτή τη φορά. Κάθε καλοκαίρι λειτουργούν ως γνωστόν στο Καραχάτζι της Φοινίκης τα υπαίθρια τουριστικά κέντρα, όπου τα βράδυα γεμίζουν από παραθεριστές των γύρω χωριών. Τα γλέντια όμως που γίνονται εκεί αποτελούν πόλο έλξης και για πολλούς Αλβανούς από το Δέλβινο και τη γύρω περιοχή. Κατά τα μέσα Αυγούστου λοιπόν κάποιες παρέες Αλβανών που έσερναν το χορό, σε καθημερινή σχεδόν βάση παρήγγειλαν και χόρευαν ένα τραγούδι της γλώσσας τους. Το  θέμα του; «Djemtë e Çamërisë» (Παιδιά της Τσαμουριάς)!

Τι κάνανε οι Βουρκάρηδες που ήταν παρόντες σε αυτό το αισχρό θέαμα; Όχι μόνο δεν διέκοψαν το τραγούδι, όχι μόνο δεν διαμαρτυρήθηκαν, αλλά δεν προχώρησαν καν σε αποχή από το χορό.
Ναι, συνέχισαν όσοι ήταν μέσα στο χορό να χορεύουν ακόμα! Το αν δεν αντιλαμβάνονταν το περιεχόμενο του τραγουδιού οι Έλληνες (!) που συνέχιζαν να γλεντούν δεν αποτελεί δικαιολογία. Αν δεν σέβεσαι ο ίδιος την ιστορία σου και την κληρονομιά σου, μην περιμένεις να την σεβαστούν άλλοι.

Μπορεί βέβαια να πει κάποιος πως κληρονομιά για αυτόν είναι τα όσα άφησε το καθεστώς του «θείου Ενβέρη». Δεν χρειάζεται περισσότερη ανάλυση για αυτό το περιστατικό.

Όμως δεν μπορεί να μείνει ασχολιάστο το φαινόμενο του κατά πόσο βαθιά διείσδυσε το δηλητήριο του κομμουνιστικό καθεστώς στις φλέβες των περισσότερων και δυστυχώς ζούμε τις παρενέργειες του ακόμα και το 2010.  

Στης Δερόπολης τον κάμπο... qaj me lot

Κρατάμε όλα τα παραπάνω και συνδιάζοντας τα επιστρέφουμε ξανά στην υπόθεση της δολοφονίας του Αριστοτέλη Γκούμα. Ένας μεσήλικας στη Δερόπολη έλεγε για τον αδικοχαμένο ότι: «δεν φέρθηκε διπλωματικά και έφαγε το κεφάλι του», κάποιος άλλος ότι: «Για μένα Βόρειος Ήπειρος είναι μόνο η Δερόπολη, ο Βούρκος και το Πωγώνι. Περιοχές όπως η Χιμάρα, το Λάμποβο, το Μουρσί και η Κορυτσά δεν έχουν καμμία σχέση με μας».

Με τεράστια πίκρα διαπιστώνω ότι οκτώ στους δέκα που αναγνωρίζονται ως Έλληνες μειονοτικοί δεν δέχονται του Χιμαραίους ως ομοεθνείς τους. Συνεχίζουν να αναπαράγουν ακόμα και σήμερα – και νέοι σε ηλικία ακόμα άνθρωποι - την προπαγάνδα των σταλινικών ότι στη Χιμάρα οικιοθελώς απέκτησαν την αλβανική εθνικότητα. Αγνοούν παντελώς την ηρωική οργανωμένη αποχή των Χιμαριωτών από το νόθο δημοψήφισμα της 2ας Δεκεμβρίου 1945 για την εγκαθίδρυση της «Λαϊκής Δημοκρατίας», που τους στοίχισε την αφαίρεση της ελληνικής εθνικότητας και αμέτρητους διωγμούς.
Το αν δεν έγινε επίσημη κίνηση από την πλευρά των Χιμαριωτών για επανάκτηση της εθνικότητας τους και αναγνώριση της ελληνικότητας τους από το αλβανικό κράτος εδώ και είκοσι χρόνια, είναι ένα άλλο θέμα, που δεν είναι της παρούσης να αναλύσουμε.

Φυσικό εξ αιτίας αυτής της συμπεριφοράς, ήταν να δημιουργηθεί κλίμα αντιπάθειας και από μερίδα της δικής τους πλευράς...  

H συμπαράσταση των Βουρκάρηδων είναι λεβεντιά, το τοπικιστικό νταηλίκι όμως κάποιων Χιμαραίων όχι...

Στις 19 Αυγούστου είκοσι παλικάρια από τα χωριά του Βούρκου πήραν την απόφαση να ανέβουν στη Χιμάρα προκειμένου να αποτίσουν φόρο τιμής στη μνήμη του Αριστοτέλη Γκούμα. Τότε συγκεντρώθηκαν άλλοι εκατό Χιμαριώτες και όλοι μαζί  πραγματοποίησαν άλλη μία συγκέντρωση διαμαρτυρίας. Ακόμα και σε αυτές τις στιγμές όμως δεν έλλειψε η τοπικιστική μιζέρια, όταν κάποιος ντόπιος γύρισε και είπε «Γιατί ανεβήκατε εσείς οι Βουρκάρηδες εδώ πάνω; Δεν σας έχουμε ανάγκη!», χάρη πάντως στους ψυχραιμότερους απομονώθηκε.

Γεγονότα τέτοια υπάρχουν αμέτρητα. Εστιάσαμε όμως σε μερικά από αυτά που έλαβαν χώρα τον φετεινό Άυγουστο, τον μήνα που ανασταίνεται η Βόρειος Ήπειρος.Αυτό που προηγείται είναι να μπουν στην άκρη οι τοπικιστικές και εγωιστικές διαφορές. Μόνο ενωμένοι και μονιασμένοι οι Βορειοηπειρώτες θα μπορέσουν να βοηθήσουν τον τόπο τους.Ας αποφύγουν την μίμηση συμπεριφορών και ενεργειών που δεν τους τιμούν.

Η θυσία του Αριστοτέλη από τη Χιμάρα, η επιμονή του Ανέστη από τους Γεωργουτσάτες και η κίνηση των είκοσι νέων Βουρκάρηδων στις 19 Αυγούστου, ας είναι τα καλά παραδείγματα που θα δείξουν το δρόμο σε όλους τους Έλληνες.

Από τα "ΤΟΛΜΗΡΑ" του Γιώργου Γιαννάκη στο Πρωινό Λόγο (24/12/2010)

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ...

Μ’ αρέσει ο διάλογος που άνοιξε στη Β. Ήπειρο, μετά τα όσα ανέφερα στη στήλη για όσα γίνονται και φαίνονται και για όσα γίνονται και δεν φαίνονται, ή ακόμη δεν τα γράψαμε...

Η... ΦΩΤΙΑ

Σ’ ένα από τα Βορειοηπειρώτικα «μπλοκς» ο διάλογος έχει ανάψει για τα καλά και εκεί κατατίθενται απόψεις υπέρ ή κατά των όσων η στήλη κατέγραψε. Άλλοι τα κρίνουν δίκαια και άλλοι άδικα, με αποτέλεσμα να θέλουν να μαζέψουν υπογραφές στήριξης του έργου του Αναστασίου και του Δημητρίου.

Η ΥΠΟΓΡΑΦΗ...

Ο πρώτος που θα υπογράψει για τη στήριξή τους θα είναι ο υπογράφων τη στήλη, έστω κι αν χαρακτηρίζομαι... άθεος και... αντιπατριώτης. Δεν είμαι εγώ εκείνος που θα διαγράψω το θετικό έργο της Εκκλησίας σ’ ένα κράτος άθεο, που μόνο εγώ δεν το υπηρέτησα. Ούτε αποκάλεσα ποτέ τους Βορειοηπειρώτες Νοτιο-Αλβανούς, όπως έγινε με κάποιους εξ’ Ελλάδος «νταβατζήδες»...

Η ΙΣΤΟΡΙΑ...

Δεν χρειάζεται να υποστηρίζω εγώ τη συμμετοχή της εφημερίδας και του υπογράφοντος στην υπόθεση «απελευθέρωση» της Αλβανίας και της στήριξης της μειονότητας. Ο καθένας έχει γράψει την ιστορία του και θα απολογείται γι’ αυτό...

ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ...

Παρακαλώ όμως, διαφωνούντες ή μη, με τα όσα κατά καιρούς γράφω να μου αποστέλλουν τις απόψεις τους, οι οποίες θα δημοσιευθούν ατόφιες. Όπως θα τους παρακαλέσω να με προσκαλέσουν μια φορά στα Άγια χώματα της Βορείου Ηπείρου, να γνωριστούμε και να τα πούμε από την ορθή και την ανάποδη...

Ο ΚΑΛΟΣ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ...

Ο πατριωτισμός δεν μετριέται με τις κραυγές και τις υλακές, αλλά με τις πράξεις. Καλός πατριώτης δεν είναι εκείνος που υπηρέτησε το καθεστώς Χότζα, αργότερα του Αλία και στη συνέχεια ότι προέκυψε, αλλά εκείνος που αντιστάθηκε, φυλακίστηκε, δολοφονήθηκε για του Χριστού την πίστη την Αγία και της πατρίδας την Ελευθερία.

ΧΩΡΙΣ ΔΑΦΝΕΣ...

Δεν διεκδικούμε δάφνες για ότι κάναμε από το 1983 και δώθε, διότι το κάναμε συνειδητά έχοντας επίγνωση των πράξεών μας.

ΣΤΙΣ ΠΡΕΣΒΕΙΕΣ...

Έτσι για την ιστορία θ’ αναφέρω ότι το 1989 (μια εβδομάδα πριν της καταφυγής στις πρεσβείες των υπόδουλων Αλβανών) περιόδευσα στην Αλβανία εντελώς μυστικά κι έφερα στην Ελλάδα φωτογραφικό και τηλεοπτικό υλικό τέτοιο, που ούτε το είχαν φανταστεί εντός κι εκτός συνόρων. Ένα τμήμα απ’ αυτό είχε παίξει ο ΑΝΤ1, ενώ τα διεθνή πρακτορεία είχαν φιλοξενήσει φωτογραφικό και τηλεοπτικό ρεπορτάζ...

ΟΙ ΠΟΥΛΗΜΕΝΟΙ...

Υπάρχουν πρόσωπα καταγεγραμμένα στο φακό και που ήταν θιασώτες του τότε Αλβανικού καθεστώτος. Αργότερα τα είδα σε θέσεις κλειδιά σε Αλβανία και Ελλάδα.

ΟΙ ΔΡΑΠΕΤΕΣ...

Και για όσους δεν το γνωρίζουν ο νεοιδρυθείς τότε από φλογερούς πατριώτες Ραδιοφωνικός σταθμός «ΣΟΥΠΕΡ FM» ήταν το μέσο εκείνο που φιλοξενούσε τους «δραπέτες» της «φυλακής» του Αλία, για να στείλουν μήνυμα στους δικούς τους ότι ζουν! Κάποιοι δεν πρόλαβαν και έπεσαν στα σύνορα υπέρ πατρίδος, όπως ο μακαρίτης Θωμάς Μπόνιας.

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ...

Επομένως καλά τα μαθήματα πατριωτισμού, αλλά όχι από κείνους τους κυνηγούς ευκαιριών, που την υπόθεση Ελληνική μειονότητα, την είδαν επάγγελμα και ενθυλακώνουν ακόμη και τα όνειρα των ελεύθερων πατριωτών, για να σπεκουλάρουν εν όψει εκλογών σε Αλβανία και Ελλάδα...

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ...

Κλείνοντας ευχαριστώ όλους όσους ασχολούνται με τη στήλη, κάτι που σημαίνει ότι υπάρχουν κάποιοι που ενδιαφέρονται για τον τόπο τους. Για τους «άλλους» δεν θα... μπορέσουμε, γιατί έχουμε κι άλλες δουλειές!

ΕΥΧΕΣ!

Σε όλους όμως ευχόμαστε από καρδιάς Χρόνια Πολλά και Καλά Χριστούγεννα. Ο Θεός της Ελλάδας, κομμάτι της οποίας είναι η Βόρειος Ήπειρος, να μας βοηθήσει ν’ ανοίξουμε τα μάτια μας μπας και σωθούμε!

Καλά και ευλογημένα Χριστούγεννα με ηπειρώτικα κάλαντα

Ελάτε εδώ γειτόνισσες
Και εσείς γειτονοπούλες,
Τα σπάργανα να φτιάξουμε
και το Χριστό ν' αλλάξουμε.

Τα σπάργανα για το Χριστό,
Ελάτε όλες σας εδώ.

Να πάμε να γυρίσουμε
Και βάγια να σκορπίσουμε
Να βρούμε και την Παναγιά
οπού μας φέρνει τη χαρά.

Τα σπάργανα για το Χριστό,
ελάτε όλες σας εδώ.

Κοιμάται στα τριαντάφυλλα,
γεννιέται μες στα λούλουδα.
Γεννιέται μες στα λούλουδα
κοιμάται στα τριαντάφυλλα.

Τα σπάργανα για το Χριστό,
ελάτε όλες σας εδώ.
Τα σπάργανα να φτιάξουμε
και το Χριστό ν' αλλάξουμε.
 

ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΕΥΧΕΤΑΙ ΣΕ ΣΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ ΤΟΥ ΣΤΙΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥΣ 
ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΟΠΟΥ ΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ
ΚΑΛΑ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ!

Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟΥ 
ΝΑ ΦΕΡΕΙ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ ΣΕ ΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ ΔΥΣΚΟΛΟΥΣ ΚΑΙΡΟΥΣ
ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ ΣΤΙΣ ΚΑΡΔΙΕΣ ΟΛΩΝ ΜΑΣ!

Χριστουγεννιάτικη Εγκύκλιος Μητροπολίτου Κονίτσης Ανδρέου

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ

ΔΡYΪΝΟΥΠΟΛΕΩΣ , ΠΩΓΩΝΙΑΝΗΣ και ΚΟΝΙΤΣΗΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 89

 

Νύκτα Χριστουγέννων 2010

Ἐν τῷ Ἱερῷ Ἐπισκοπείῳ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 144ῃ

ΘΕΜΑ: "Ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα"

Ἀγαπητοί μου Χριστιανοί,

-Α-

Ὁ ἱερὸς εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος ἐξιστορεῖ, μὲ λιτὸ καὶ πολὺ ἁπλὸ καὶ πειστικὸ τρόπο, τὴν ἄφιξη τῶν σοφῶν Μάγων στὰ Ἱεροσόλυμα. "Ἀπὸ ἀνατολῶν" λέει ὅτι ἦλθαν. Δὲν ἐξιστορεῖ, ὅμως, οὔτε ἀπὸ ποῦ ξεκίνησαν, οὔτε πόσο καιρὸ καὶ κάτω ἀπὸ ποιὲς καιρικὲς συνθῆκες καὶ ἄλλες δυσκολίες ταξίδευαν. Μᾶς πληροφορεῖ μόνο τὶ ἔγινε ὅταν ἔφθασαν στὰ Ἱεροσόλυμα. Καὶ πρῶτα - πρῶτα τὸ φωτεινὸ ἀστέρι, ποὺ τοὺς ὡδηγοῦσε, χάθηκε. Ἴσως, γιατὶ οἰ κάτοικοι τῶν Ἱεροσολύμων δὲν ἦσαν ἄξιοι νὰ τὸ δοῦν, ποιὸς ξέρει ; Ἀκριβῶς, λοιπόν, διότι δὲν εἶχαν ὁδηγό τους τὸ ὁλόφωτο ἐκεῖνο οὐράνιο σῶμα, ἄρχισαν νὰ ρωτᾶνε δεξιὰ κι' ἀριστερά, "ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων". Διότι ἦταν φυσικὸ στὴν πρωτεύουσα τοῦ Ἰσραὴλ νὰ τὸν ἀναζητήσουν....

-Β-

Ἀλλά, τόσο ὁ βασιλεὺς Ἡρώδης, ὅσο καὶ οἱ κάτοικοι τῶν Ἱεροσολύμων εἶχαν πλήρη ἄγνοια. Οὔτε εἶχαν ἀκούσει, οὔτε εἶχαν πληροφορηθῆ τὴν γέννηση ἑνὸς νέου βασιλέως. Ἦταν, λοιπόν, φυσικό, ὁ Ἡρώδης νὰ δοκιμάσῃ μεγάλη ταραχή, στὴν σκέψη ὅτι κάποιος ἄλλος θὰ τοῦ ἔπερνε τὸν θρόνο, γεγονὸς συνηθισμένο ἐκεῖνα τὰ χρόνια, ποὺ οἱ κοσμικοὶ ἄρχοντες εὔκολα ἀνετρέποντο, θύματα συνωμοσιῶν καὶ ποικίλων δολοπλοκιῶν, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὰ ἴδια τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν τους.

Δὲν ἦταν, ὅμως, μόνο ὁ Ἡρώδης ποὺ ταράχθηκε. Ἀλλά, ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστής, "ἐταράχθη καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετ' αὐτοῦ". Φόβος καὶ τρόμος κατέλαβε τοὺς κατοίκους τῆς πρωτεύουσας. Γιατὶ ἐγνώριζαν τὴν σκληρότητα τοῦ Ἡρώδη. Καὶ ἡ ὁποία, μετὰ τὴν πληροφορία τῆς γεννήσεως τοῦ νέου βασιλέως, σίγουρα θὰ ἐκδηλωνόταν τώρα ἀμείλικτη ἐναντίον τους.

-Γ-

Ἀλλ' ὁ Ἡρώδης δὲν ἔχασε καιρό. Ἐκάλεσε ἀμέσως ὅλους "τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ γραμματεῖς τοῦ λαοῦ" γιὰ νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ αὐτοὺς ποῦ ἐπρόκειτο νὰ γεννηθῇ ὁ Χριστός, αὐτὸς δηλαδή, τὸν Ὁποῖο ὁ Θεὸς θὰ ἔχριε Σωτῆρα καὶ Λυτρωτή. Αὐτοί, λοιπόν, οἱ σοφοί, ἀφοῦ μελέτησαν τὰ ἱερά τους βιβλία, τὸν ἐπληροφόρησαν ὅτι ἡ πατρίδα τοῦ νέου βασιλέως θὰ ἦταν ἡ Βηθλεέμ. Καί, μάλιστα, γιὰ νὰ ἐπιβεβαιώσουν τὴν μαρτυρία τους, ἀνέφεραν τὴν προφητεία τοῦ προφήτου Μιχαίου, ποὺ ἔλεγε : " Καὶ σὺ Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα · ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ" (Ματθ. β΄ 6). Δηλαδή, καὶ σὺ, Βηθλεέμ, ποὺ περιλαμβάνεσαι στὴν χώρα τῆς φυλῆς τοῦ Ἰούδα, μολονότι μοιάζεις μὲ μικρὸ χωριό, δὲν εἶσαι ὅμως καθόλου ἀσήμαντη ἀπέναντι σὲ ἄλλες μεγάλες πόλεις ποὺ ἡγεμονεύουν στὴν χώρα τῆς φυλῆς τοῦ Ἰούδα. Κι' αὐτό, γιατὶ ἀπὸ σένα θὰ βγῇ ἄρχοντας, ποὺ θὰ ποιμάνῃ τὸν λαό μου τὸν Ἰσραήλ.

-Δ-

Κι' αὐτὰ μὲν εἶπαν οἱ σοφοὶ νομοδιδάσκαλοι. Ὁ δὲ Ἡρώδης, πάντοτε κάτω ἀπὸ τὸν φόβο μήπως χάσῃ τὸν θρόνο του, ἐκάλεσε κρυφὰ τοὺς Μάγους καὶ ζήτησε νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ πότε
άνηκε τὸ ἀστέρι ποὺ τοὺς ὡδήγησε μέχρι τὰ Ἱεροσόλυμα . Ἔτσι μπόρεσε, πάνω - κάτω, νὰ προσδιορίσῃ τὴν ἡλικία τοῦ παιδιοῦ. Στὴν συνέχεια ὑπέβαλε στοὺς ξένους ἐπισκέπτες μιὰ παράκληση. Πηγαίνετε, τοὺς εἶπε, βρεῖτε τὸ παιδί, προσκυνῆστε το, καὶ ὅταν ἐπιστρέψετε πέστε καὶ σὲ μένα ποὺ εἶναι, ὥστε νὰ πάω νὰ τὸ προσκυνήσω καὶ ἐγώ.

Καλή, φαινομενικά, ἡ ἐπιθυμία τοῦ Ἡρώδη νὰ προσκυνήσῃ κι αὐτὸς τὸν τεχθέντα βασιλέα. Καὶ κατώρθωσε μὲ πολλὴ πονηρία νὰ κρύψῃ τὰ φονικὰ καὶ κακοῦργα σχέδιά του, ποὺ τὰ ἐξεδήλωσε ὅταν οἱ Μάγοι "χρηματισθέντες κατ' ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι πρὸς Ἡρώδην, δι' ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν" (Ματθ. β΄ 12) . Τότε, ὁ θηριώδης ἐκεῖνος βασιλεύς, "ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων, ἐθυμώθη λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλε πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλεὲμ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὅν ἠκρίβωσε παρὰ τῶν μάγων" (Ματθ. β΄ 16). Ἔστειλε στρατεύματα καὶ κατέσφαξαν ὅλα τὰ βρέφη ἀπὸ δυὸ χρονῶν καὶ κάτω, πιστεύοντας ὅτι μέσα σ' αὐτὰ θὰ ἦταν καὶ ὁ νεογέννητος Χριστός.

Πόσες φορές, κάτω ἀπὸ χαμόγελα καὶ πολλὲς φιλοφρονήσεις κρύβονται παγίδες καὶ κίνδυνοι. Ὅπως γιὰ παράδειγμα οἱ ἀτέλειωτοι διάλογοι μὲ τοὺς αἱρετικοὺς παπικοὺς καὶ προτεστάντες ὑπάρχει κίνδυνος νὰ παρασύρουν κάποιους ὀρθοδόξους, ποὺ ἑλκύονται ἀπὸ τὰ χαμόγελα καὶ τοὺς καλοὺς λόγους τῶν ποικιλωνύμων αἱρετικῶν καὶ ποὺ κινδυνεύουν νὰ χάσουν τὴν Ὀρθόδοξη πίστη τους. Ἤ, τώρα τελευταῖα, μὲ τὴν "κάρτα τοῦ πολίτη" καὶ τὴν "φοροκάρτα" ποὺ θὰ ἐπακολουθήσῃ, ἀκοῦμε πολλὲς διαβεβαιώσεις ὅτι δὲν ἔχουν τίποτε τὸ ὕποπτο καὶ ἀσκοῦνται πιέσεις γιὰ τὴν παραλαβή τους. Ποιός, ὅμως, μπορεῖ νὰ γνωρίζῃ "τὰ βαθέα τοῦ σατανᾶ" ; Ὅπως, ἀκριβῶς, καὶ οἱ Μάγοι δὲν μποροῦσαν νὰ ξεύρουν τὶ ἔκρυβαν τὰ χαμόγελα καὶ οἱ ὑποκριτικοὶ λόγοι "εὐλαβείας" τοῦ Ἡρώδη, τοῦ αἱμοβόρου ἐκείνου ἡγεμόνα.

-Ε-

Ἀλλ' ἐν τῷ μεταξύ, οἰ ἐπιφανεῖς ἐκεῖνοι ξένοι, ἀφοῦ πῆραν τὶς σχετικὲς πληροφορίες, ἀνεχώρησαν ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα. Καὶ νά ! Ξαναεῖδαν τὸν ὁλοφώτεινο ἀστέρα νὰ τοὺς ὁδηγῇ, "ἕως ἐλθὼν ἔστη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον". Κι' ὅπως ἦταν ἑπόμενο, "ἰδόντες τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα" (Ματθ. β΄ 9-10). Προσκύνησαν, λοιπόν, τὸ παιδίον καὶ τοῦ πρόσφεραν ἀπὸ τοὺς θησαυρούς τους "δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν" (Ματθ. β΄ 11) . Δὲν εἶδαν, βέβαια, κάτι τὸ ἐντυπωσιακό : Ἕνα ταπεινὸ σπιτάκι καὶ μιὰ φτωχὴ καὶ σεμνὴ κόρη, ποὺ κρατοῦσε στοὺς κόλπους της ἕνα βρέφος. Ὅμως, ἡ πίστη ποὺ τοὺς εἶχε ὁδηγήσει μέχρις ἐκεῖ, τοὺς ἔκανε πρώτους προσκυνητὲς τοῦ Χριστοῦ. Στὰ χρόνια, ποὺ θ' ἀκολουθούσαν, μυριάδες θὰ σπεύδουν νὰ διαδηλώσουν τὴν πίστη τους στὸν Ἰησοῦ Χριστό : ἁπλοῖ σὰν τοὺς ποιμένες · σοφοὶ σὰν τοὺς Μάγους. Ὁ Χριστὸς ἦταν καὶ συνεχίζει νὰ μένῃ ὁ τεράστιος μαγνήτης, ποὺ θὰ ἑλκύῃ ἀδιάκοπα στὴν βασιλεία Του ἀναρίθμητες ψυχές.

-ΣΤ-

Ἐχάρησαν, λοιπόν, οἱ Μάγοι. Ἄς χαιρώμαστε καὶ μεῖς "χαρὰν μεγάλην". Ἄς χαιρώμαστε γιατὶ εἴμαστε Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί. Ἄς χαιρώμαστε γιατὶ τὰ σκοτεινὰ σχέδια τῶν ἀντιχρίστων δυνάμεων δὲν θὰ περάσουν, ἀφοῦ, κατὰ τὴν διαβεβαίωση τῆς Γραφῆς, "τὰ νοήματα αὐτοῦ (τοῦ διαβόλου) οὐκ ἀγνοοῦμεν" (Β΄ Κορ. β΄11). Ἄς χαιρώμαστε, γιατὶ μὲ καθαρὴ τὴν καρδιά μας μὲ τὴν μετάνοια καὶ τὴν ἐξομολόγηση, τὴν κάνουμε φάτνη, γιὰ νὰ δεχθῇ τὸν Λυτρωτὴ Χριστό. Ἄς χαιρώμαστε, γιατὶ καὶ σήμερα ὑπάρχουν νέοι ἄνθρωποι, ἀλλὰ καὶ ἡλικιωμένοι καὶ οἰκογενειάρχες ποὺ ἀγαποῦν τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Ἑλλάδα. Ἄς ἔχῃ δόξαν ὁ καλὸς Θεὸς γιὰ ὅλα.

Διάπυρος πρὸς Χριστὸν εὐχέτης

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ὁ Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καὶ Κονίτσης Α Ν Δ Ρ Ε Α Σ