29 Σεπτεμβρίου 1943: Η σφαγή των 49 προκρίτων της Παραμυθιάς

Τον Ιούλιο του 1941 η Ιταλική Κυβέρνηση διόριζε με Διάταγμα τον αρχηγό της εγκληματικής μαφίας από την Παραμυθιά Τζεμίλ Ντίνο, σαν  Ύπατο Αρμοστή Θεσπρωτίας, ο οποίος μάλιστα δεν εμφανίστηκε για να αναλάβει τα καθήκοντά του.

Για να τρομοκρατήσουν ακόμη περισσότερο το Ελληνικό στοιχείο και να επιδείξουν στην Ελληνική Κυβέρνηση τη θέλησή τους οι Τσάμηδες, ότι επιθυμούν την απόσπαση του Νομού Θεσπρωτίας από τον ελληνικό κορμό, δολοφονούν μπρος στο Νομαρχιακό κατάστημα τον αναπληρωτή Νομάρχη Γεώργιο Βασιλάκο. Η δολοφονία αυτή υπήρξε το σύνθημα των ομαδικών εκτελέσεων σε ολόκληρο το Νομό, με κορύφωση την εκτέλεση των 49 προκρίτων της Παραμυθιάς (29-9-1943).

Διευθύνων νους για την συστηματοποίηση του έργου της εξολοθρεύσεως του ελληνικού στοιχείου ήταν η διαβόητη τρομοκρατική οργάνωση KSILIA δηλαδή το «Αλβανικό Σύστημα Πολιτικής Διοικήσεως» που συγκροτήθηκε προς τούτο τον Ιούλιο του 1942. Παράλληλα ιδρύθηκε η Αλβανική Φασιστική Νεολαία «Μιλίτσια» και δημιούργησαν 14 τάγματα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ «ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ (K.S.I.L.I.A.) ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ ΣΤΗ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑ»

1. Δολοφονηθέντες υπό Τσάμηδων μόνων ή εν συνεργασία με τα στρατεύματα κατοχής: 632
2. Εξαφανισθέντες και απαχθέντες ως όμηροι : 428
3. Βιασμοί γυναικών και κορασίδων : 209
4. Απαγωγαί : 31
5. Πυρποληθείσαι οικίαι : 2.332
6. Λεηλατηθέντα ολοσχερώς χωρία : 53
7. Διαρπαγέντα ζώα :
(α) Αιγοπρόβατα : 37556
(β) Βοοειδή : 9.285
(γ) Ιπποειδή : 4.185
(δ) Πουλερικά (ένα μέρος) : 30.000
(ε) Κυψέλαι : 742
Τα ανωτέρω είναι κατώτερα της πραγματικότητος.

Την άνοιξη του 1944, στα πλαίσια των επιχειρήσεων εναντίον των Γερμανών στην Ήπειρο, κρίθηκε αναγκαίο από την Βρετανική συμμαχική αποστολή να καταλάβει ο Ζέρβας τις Ηπειρωτικές ακτές στην περιοχή της Πάργας που ελέγχουν οι Τσάμηδες, προκειμένου να γίνεται πιο εύκολα ο εφοδιασμός του ΕΔΕΣ με πλοιάρια από την Ιταλία. Στις επιχειρήσεις αυτές στο πλευρό των Γερμανών πολέμησαν και ένοπλα σώματα Τσάμηδων, ιδιαίτερα στην περιοχή της Πάργας, της Παραμυθιάς και της Ηγουμενίτσας.

Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί η μάχη της Μενίνας (17/18-8-1944), όπου μαζί με τους 92 νεκρούς και 109 αιχμαλώτους Γερμανούς, είχαν και οι συμπολεμιστές τους Τσάμηδες 86 νεκρούς και 7 αιχμαλώτους, έναντι 6 ανδρών του ΕΔΕΣ και του Άγγλου Ταγματάρχου Δαβίδ Ουάλλας.

Ακολουθεί επετειακό κείμενο για την 29η Σεπτεμβρίου 1943 από τον γιο ενός εκτελεσθέντα:

Κάπου ανάμεσα στα άπειρα τραγικά γεγονότα της κατοχικής περιόδου παραμένει λησμονημένο και αποσιωπούμενο ένα γεγονός σημαδιακό για την ιστορία της Ηπείρου στα χρόνια της κατοχής. Η σφαγή των προκρίτων της Παραμυθιάς (όπως ονομάζεται στα κατοπινά χρόνια).

Ήταν η εποχή που οι Γερμανοί ανέλαβαν πλήρως τον έλεγχο της Ελλάδος μετά την παράδοση της Ιταλίας και ανάμεσα τους τον έλεγχο της Ηπείρου.

Λίγο έξω από την Παραμυθιά ένα γερμανικό απόσπασμα (περί τα εικοσιπέντε άτομα) γύρναγε από ανιχνευτική αποστολή. Στη στροφή του φιδωτού δρόμου ένα πολυβόλο κελάηδησε. Έξι Γερμανοί έπεσαν επί τόπου. Οι αντάρτες που έστησαν την ενέδρα, λάκισαν αμέσως .

Την επομένη, μια όμορφη μέρα και ενώ η ζωή κυλούσε αργά στην μικρή Παραμυθά μια οχλοβοή σηκώθηκε ξαφνικά και αναστάτωσε την κωμόπολη. Μια γερμανική φάλαγγα έζωσε από παντού  την περιοχή και απέκλεισε όλες τις διόδους από και προς την Παραμυθιά. Χαλασμός ακολούθησε. Ο κόσμος αισθανόμενος το κακό πανικοβλήθηκε. Oι Γερμανοί κάνουν μπλόκο! Μέσα στο πανικό όμως, πανάρχαιες αταβιστικές συνήθειες ξύπνησαν από μακροχρόνιο λήθαργο .Έτσι οι κάτοικοι, οι απλοί αγρότες το πρώτο που σκέφτηκαν ήταν να σώσουν τις αρχές του χωριού, τους προκρίτους, με τον αρχαίο σεβασμό προς τις κεφαλές της κοινωνίας.

“Κύριε προϊστάμενε, πρέπει να κρυφτείτε” είπαν δυο απλοί Ηπειρώτες στον νεότατο προϊστάμενο των TTT (ταχυδρομείο, τηλέφωνο, τηλέγραφος) - και πατέρα του υπογράφοντος. Τον οδήγησαν στη εκκλησία όπου κάτω από την Άγια Τράπεζα υπήρχε μια κρύπτη, απομεινάρι άλλων σκοτεινών εποχών.

Οι Γερμανοί όμως δεν άρχισαν τις συλλήψεις αμέσως. Ίσως γιατί περίμεναν να ξεθαρρέψει ο κόσμος. Ίσως γιατί κάτι άλλο περίμεναν. Και αυτό το κάτι άλλο δεν άργησε να φανεί. Ήταν ένα μπουλούκι από κουκουλοφόρους Τσάμηδες, με την στολή της πολιτοφυλακής των Τσάμηδων. Οι Τσαμηδες είναι Αλβανοί.

Ήταν αυτοί που θα υπεδείκνυαν στους Γερμανούς κατακτητές τα πρόσωπα που έπρεπε να εκτελεστούν. Και τότε το κακό άρχισε. Το προσωπικό του σταθμού TTT είχε καταφύγει σύσσωμο (τρία άτομα) σε ερημικό σπίτι για να κρυφτεί. Παρακολουθούν κρυμμένοι απέναντι το σπίτι του Γενικού Επιθεωρητή Μέσης Εκπαίδευσης Ηπείρου. Δυο Γερμανοί και δυο Τσάμηδες κτυπούν την πόρτα. Εμφανίζεται η γυναίκα του επιθεωρητή, έγκυος στον όγδοο μήνα, στην πόρτα. Ρωτούν να μάθουν που είναι ο Επιθεωρητής (διερμηνέας ένας τσάμης). Αυτή απαντά πως δεν ξέρει. Δυο υποκόπανοι σηκώνονται και κτυπούν την γυναίκα   στην κοιλιά και στο πρόσωπο. Πέφτει κάτω. Ο επιθεωρητής κρυμμένος σε σοφίτα στο σπίτι, βγαίνει να σώσει την γυναίκα του. Τον πιάνουν. Μετά ζώνουν το ερημόσπιτο. Ετοιμάζονται να σπάσουν την πόρτα, όταν ένας Γερμανός έρχεται να τους πει ότι πιάσαν και τους εξήντα που ήθελαν. Οι Γερμανοί  λένε ότι θα τους μεταφέρουν για ανάκριση. Ο επιθεωρητής ένας λεβέντης άντρας λέει στους συγκρατούμενους του ότι πάνε να τους χαλάσουν. Σκίζουν τα ατομικά τους έγγραφα κατά την μεταφορά τους με καμιόνια και μετά αποφασίζουν να το σκάσουν. Ρίχνονται στους φρουρούς και πηδάν από τα καμιόνια. Μερικοί τα κατάφεραν. Ο επιθεωρητής δεν μπόρεσε. Λίγα μέτρα πριν την ελευθερία μια ριπή αυτομάτου τον γάζωσε.

  

Την επόμενη της εκτελέσεως και ενώ ο θρήνος και ο φόβος κυριαρχούσαν μια ανακοίνωση των Γερμανών τοιχοκολλήθηκε στο χωριό. Όσοι την διάβασαν την θυμούνται ακόμα και τώρα πενήντα τόσα χρόνια μετά την σφαγή.

Λόγια χαραγμένα βαθιά στην μνήμη τους:

Επειδή, τινες εξ υμών κοιμώμενοι στα μαλακά των κρεβάτια  "υπεθαλπτων" την ζωήν Γερμανών στρατιωτών μεταξύ των οποίων και τριών  ηρωικών υπερασπιστών του Σταλινγκραντ" προέβημεν εις την εκτέλεση  των κάτωθι.

Και ακολουθούσε ο κατάλογος του μαρτυρίου.

Το γεγονός της σφαγής δεν είναι απομονωμένο από τα γενικότερα δρώμενα της περιόδου εκείνης. Τα συμπεράσματα δεν είναι απλά καθώς υπάρχουν λεπτομέρειες που το φωτίζουν. Οι περισσότεροι των εκτελεσμένων ανήκαν στον ΕΔΕΣ και οι αντάρτες που χτύπησαν τους Γερμανούς ήταν Ελασίτες. Πολλοί ιστορικοί υποστήριξαν ότι μια από τις πιο πετυχημένες στρατηγικές του ΕΛΑΣ στον πόλεμο που εξαπέλυσε έναντι κάθε εθνικής ομάδος ήταν και η παραπάνω, να δημιουργεί επεισόδια έξω από περιοχές μη ελεγχόμενες από αυτόν και να αφήνει την καταστροφή τους στους Γερμανούς, δρέποντας αργότερα τους καρπούς.

Όσο για τους Τσάμηδες, αυτά τα φίδια που τόσο καιρό έτρεφε η Ελλάδα στον κόρφο της και που έδειξαν το πραγματικό τους πρόσωπο στον πόλεμο, το δικαστήριο εγκληματιών πολέμου στα Γιάννενα που συστήθηκε μετά την απελευθέρωση, εξέδωσε 5500 καταδικαστικές αποφάσεις εναντίον τους (ερήμην) οι περισσότερες εις θάνατον, σε σύνολο πληθυσμού 22000 .

Οι Τσάμηδες το έσκασαν.Και αντί να τους κυνηγούμε ακόμα και σήμερα όπως κάνουν οι Εβραίοι για τους Nazi, συζητάμε για τις παρουσίες τους.

Γιώργος Απέργης

ΟΙ 49 ΠΡΟΚΡΙΤΟΙ ΤΗΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ ΠΟΥ ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ ΚΑΘ' ΥΠΟΔΕΙΞΙΝ ΤΩΝ ΤΣΑΜΗΔΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ ΤΟΥΣ 

ΣΤΙΣ 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1943

·  Τσαμάτος Παν. Ευάγγελος, ιερέας

·  Αλιγιάννης Φ. Δημήτριος, χαλκουργός

·  Αλιγιάννης Δημ. Ιωάννης, παντοπώλης

·  Αλιγιάννης Φ. Κωνσταντίνος, χαλκουργός

·  Αλιγιάνης Κ. Σωτήριος, παντοπώλης

·  Αποστολίδης π. Απόστολος, υποδηματοποιός

·  Βαλασκάκης Σωτ. Ελευθέριος, ιατρός

·  Γιαννάκης Ιωαν. Νικόλαος, καθηγητής

·  Δρίμτζιας Δημ. Χαράλαμπος, γεωργός

·  Ευαγγέλλου Ε. Ευθύμιος, καφεπώλης

·  Ζιάγκος Γ. Κωνσταντίνος, δημοτικός υπάλληλος

·  Κακούρης Απ. Περικλής, δημοδιδάσκαλος

·  Κατσούλης Αθ Κωνσταντίνος, δημοδιδάσκαλος

·  Κλήμης Θεόδ. Δημήτριος, αγωγεύς

·  Κοτσαλέρης Ε. Εμμανουήλ, δ/ντής υποκαταστ. Α.Τ.Ε. Παραμυθιάς

·  Κουρσουμής Θ. Κωνσταντίνος, καφεπώλης

·  Κωνσταντίνου ή Κωσταγιάννης Ιω. Κων/νος, σιδηρουργός

·  Κωνσταντίνου ή Κωσταγιάννης Ιω. Παναγιώτης, σιδηρουργός

·  Μάνος Π. Νικόλαος, εστιάτορας

·  Μαρέτης Γ. Ανδρέας. χρυσοχόος

·  Μαρέτας Ν. Γεώργιος, εστιάτορας

·  Μητσιώνης Αναστ. Ιωάννης, καφεπώλης

·  Μουσελίμης Σπ. Γεώργιος, Ράπτης

·  Μουσελίμης Π. Σταύρος, δημοτικός υπάλληλος

·  Μπαζάκος Θ. Ιωάννης, δημοδιδάσκαλος

·  Μπάρμπας Γ. Νικόλαος, έμπορος υφασμάτων

·  Μπάρμπας Νικ. Σπυρίδων, έμπορος υφασμάτων

·  Νάστος Χρ. Ευάγγελος, παντοπώλης

·  Πάκος Γ. Πάκος, τυρέμπορος

·  Παπαθανασίου Χρ. Βασίλειος, καφεπώλης

·  Πάσχος Γ. Γεώργιος, παντοπώλης

·  Πάσχος Δ. Λεωνίδας, τυρέμπορος

·  Ράπτης Δ. Αθανάσιος, έμπορος

·  Ρίγγας Γ. Αθανάσιος, έμπορος

·  Σιαμάς Παν. Γεώργιος, ταχυδρομικός υπάλληλος

·  Σιωμόπουλος Β. Κων/νος, γυμνασιάρχης

·  Σπυρομήτσιος Παύλου Σπυρίδων, υποδηματοποιός

·  Στρουγγάρης Απ. Ανδρέας, παντοπώλης

·  Σωτηρίου Χρ. Κων/νος, αγωγεύς

·  Σωτηρίου Κ Γεώργιος, αγωγεύς

·  Τζώης Δημ. Κων/νος, βιβλιοπώλης

·  Τσαμάτος Ευάγγ. Νικόλαος, Ράπτης

·  Τσίλης Δημ. Κων/νος, αγωγεύς

·  Τσορλας Δημ. Γεώργιος, δημοτικός γραμματέας

·  Τσορλας Β. Θεόδωρος, υποδηματοποιός

·  Τσορλας Β. Κων/νος, υποδηματοποιός

·  Φάτσιος Γ. Θωμάς, μυλωθρός

·  Φείδης Θ. Αριστοφάνης, λογιστής

·  Χρυσοχόου Κ. Απόστολος, συνταξιούχος σχολάρχης και γραμματέας της μητροπόλεως

Επιστολή Βλάχων προς τον Σεβαστιανό το 1992

Σεβασμιώτατε

Εθέλησεν ο Θεός να επικοινωνήσουμε και να σας ειπούμε εμείς οι πολυτυραγνισμένοι Βλάχοι, Έλληνες Ηπειρώτες, που ζούμε στη Βόρειο Ήπειρο, γιατί πρώτα σας ακούγαμε τόσο κρυφά και φοβισμένα. Μας λέγαν περιφρονητικά «Μιτζιτιάνηδες» για να μας προσβάλλουν. Εμείς όμως το ‘χομε για καύχημα γιατί είμαστε καθαροί Έλληνες. Οι πατεράδες μας και οι παπούδες μας έχουν τα σπίτια τους και στο Μιτζιτιέ (Κεφαλόβρυσο), και στο Μέτσοβο, και αλλού.

"Δεκαπέντε μέρες μ’έχουν κρεμάσει με το κεφάλι κάτω", λέει ο Χρήστος, "γιατί ήμουν Έλληνας, πράχτορα των Ελλήνων με φώναζαν".

Μόνον από ένα χωριό, το Αντώνης Πότσης, φυλακίστηκαν 20 Βλάχοι και εξορίστηκαν άλλοι 15, ενώ όλο το χωριό βρισκόταν συνεχώς σε παρακολούθηση. Πρώτα μας πήραν το βιό μας, το ‘φαγαν όλο, και μετά άρχισαν να τρώνε και μας. Μας ξεσπόρισαν στα διάφορα αλβανοχώρια για να ΄χασομε την ελληνική γλώσσα. Όλα μας τα πήραν, τον Χριστιανισμό όμως και την ελληνική συνείδηση όχι, ποτέ, δεν το κατόρθωσαν.

  

Αυτό είναι το πρώτο μας γράμμα που απευθύνομε ομαδικά στην ελληνική σε κάποιο κι αυτός ο κάποιος είστε Εσείς, ο πνευματικός ηγέτης της Βορείου Ήπείρου. Εσείς που, εάν κανείς νομίζει ότι θα Σας εμποδίσει να ‘ρθείτε, είστε πάντα κοντά μας, μεγάλε μας πατέρα σεβασμιώτατε Σεβαστιανέ. Όσα κάνατε εσείς για τη Βόρειο Ήπειρο δεν βρέθηκε να τα κάνει άλλος. Και ευχαριστούμε το Θεό γι αυτό. Σας συγχαίρουμε για το μεγάλο Σας αγώνα για όλους τους Βορειοηπειρώτες και μαζί μ’ αυτούς και για μας τους Ελληνότατους Βλάχους και Σας φιλούμε το χέρι.

Και τώρα ζητούμε και κάτι άλλο από Σας. Θέλομε εκκλησίες, ελληνικά σχολεία, ελεύθερη επικοινωνία με την μητέρα μας Ελλάδα, θέλομε ό,τι σκέφτεστε Εσείς. Θέλομε να μη χαλάσουν τα σπίτια μας στη Βόρειο Ήπειρο. Θέλομε και κάτι άλλο: Να Σας δούμε και να Σας αγκαλιάσουμε κάποτε στα μέρη μας.

Λιντζουριά, στις 23-8-1992,

Η Εκκλησιασική Επιτροπή

Επίσκεψη χρέους στην οικογένεια ενός ήρωα

"Εύχομαι ο γιος μου να είναι ο τελευταιος που χάνεται άδικα για τον ελληνισμό και την ελληνική γλώσσα στη Χειμάρρα"

Εἶναι κάποιες  στιγμὲς  στὴ ζωή μας  ποὺ τὰ συναισθήματα μπερδεύονται  καὶ γίνονται κόμπος στὸ λαιμὸ καὶ ὅλη ἡ φόρτιση ποὺ νιώθουμε μέσα μας ψάχνει τρόπους νὰ ἐκφραστεῖ καὶ δὲν μπορεῖ νὰ τὸ κατορθώσει. Κάπως ἔτσι νοιώθαμε τὰ μέλη τῆς ΣΦΕΒΑ ὅταν  βρεθήκαμε στὴν πόλη τῆς Χειμάρρας μαζὶ μὲ τὸ Β Δημοτικὸ Διαμέρισμα  τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης καὶ θεωρήσαμε ὑποχρέωσή μας  μᾶς νὰ ἐπισκεφτοῦμε τοὺς γονεῖς τοῦ ἐθνομάρτυρα Ἀριστοτέλη Γκούμα. 

Μία ἀντιπροσωπεία ἀπὸ τὰ μέλη τῆς ἀποστολῆς, μὲ τὴν κ. Ν. Νικολάου καὶ τὸν Γ. Ἀργυρίου  ἀπὸ τὸ Δῆμο Θεσσαλονίκης  ἀνηφορίσαμε  κάτω ἀπὸ δυνατὴ βροχὴ  πρὸς τὸ  ἀπομακρυσμένο σπίτι τῆς οἰκογένειας τοῦ Ἀριστοτέλη,   στὸ Καμπὶ τῆς ἀκρόπολης τῆς Χειμάρρας.

  Καθὼς δὲν εἶχε προηγηθεῖ συνεννόηση καὶ ἤδη εἶχε νυχτώσει, ἦταν ἔντονη ἡ ἀνησυχία  καὶ ἡ ἐπιφύλαξή μας  μήπως  ἡ ἐπίσκεψή μας  ἐνοχλήσει τὴν οἰκογένεια ποὺ πρόσφατα τέλεσε τὸ 40/μερο μνημόσυνο τοῦ παιδιοῦ της.Ὡστόσο  ὁ πατέρας, ἡ μητέρα, ὁ ἀδελφός, ἡ θεία καὶ 2-3 φίλοι τοῦ Ἀριστοτέλη  μᾶς ὑποδέχθηκαν μὲ ἀγάπη  καὶ μᾶς  ἄνοιξαν τὴν πόρτα καὶ τὴν ἀγκαλιά τους.  Ἀφοῦ μᾶς  πρόσφεραν τὸ παραδοσιακὸ κέρασμα μὲ τὴ φιλόξενη διάθεση ποὺ χαρακτηρίζει τοὺς Χειμαρριῶτες ἐπέμειναν νὰ καθίσουμε λίγο μαζί τους.

Ὁ πατέρας τοῦ Ἀριστοτέλη, ὁ κ. Ἠλίας, μὲ εὐγένεια  εὐχαρίστησε ἀμέσως τὴν ἑλληνικὴ πολιτεία  καὶ ὅλους τούς Ἕλληνες, ἐπώνυμους καὶ ἀνώνυμους γιὰ τὴ συμπαράστασή τους στὸ χαμὸ τοῦ γιοῦ του. Μὲ τὸν πόνο χαραγμένο στὸ πρόσωπό του, ἀλλὰ μὲ ἀποφασιστικὴ φωνή, μᾶς περιέγραψε τὶς συνθῆκες τοῦ τραγικοῦ  ἐγκλήματος ποὺ συνέβη 150 μέτρα ἀπὸ τὸ σπίτι τους. Μὲ παράπονο μᾶς εἶπε «Ἂν ὁ γιός μου ἔκανε κάτι κακὸ εἶμαι σύμφωνος νὰ πάθει, ὅμως τὸ μόνο ποὺ ἔκανε εἶναι νὰ μιλᾶ τὴ γλώσσα ποὺ μιλᾶμε ἐδῶ στὸν τόπο μας γιὰ 2.500 χρόνια»! Στὴν παρατήρηση ἑνὸς παρισταμένου ὅτι δημοσιογράφος τῆς ἀλβανικῆς τηλεόρασης ἀνέφερε ὅτι στὸ μνημόσυνο μία κόρη του θρηνοῦσε στὰ ἀλβανικά,(ὡς δῆθεν ἀπόδειξη ὅτι οἱ κάτοικοι εἶναι ἀλβανόφωνοι) γύρισε καὶ μᾶς τόνισε μὲ  ἀγωνιστικὸ φρόνημα:«Μὰ ἐπιτούτου μίλησε στὰ ἀλβανικὰ γιὰ νὰ καταλάβουν οἱ Ἀλβανοὶ τὶς κατάρες ποὺ ἔδωσε στοὺς δράστες! Ἂν μιλοῦσε στὰ ἑλληνικὰ δὲν θὰ τὴν καταλάβαιναν»! Ἡ μητέρα του ἡ κ. Εἰρήνη μᾶς  ἀνέφερε « Ὁ Ἀριστοτέλης ἦταν καλὸς Ἕλληνας καὶ καλὸς Χριστιανός. Τόσα  χρόνια στὴν Ἀθήνα δὲν ἔπαθε τίποτε καὶ λίγες μέρες ἀφοῦ γύρισε μόνιμα στὸν τόπο του μᾶς συνέβη αὐτὸ»

Μὲ δυσκολία συγκρατούσαμε ὅλοι τὴ συγκίνησή μας ἀλλὰ ὁ πατέρας τοῦ Τέλη συνέχισε: «Δὲν θὰ τὸ βάλω κάτω, θὰ ἔχω πάντα τὸ κεφάλι ψηλά! Ἐμεῖς δὲν φοβόμαστε, αὐτοὶ πρέπει νὰ μᾶς φοβοῦνται! Ἔχουμε μάθει, ὅτι ἔχουμε νὰ ποῦμε, νὰ τὸ λέμε καταπρόσωπο, ἀντρίκια , νὰ μὴ χτυπᾶμε ἀπὸ πίσω μπαμπέσικα, ὅπως ἔκαναν στὸ παιδί μου».

Κι ὅσο γιὰ τοὺς δράστες, παρὰ τὰ συναισθήματα τῆς ὀργῆς, δὲν ἀκούσαμε φωνὲς ἐκδίκησης! Ὁ κ. Ἠλίας Γκούμας ἦταν σαφὴς ἐδῶ: «Ἡ μεγαλύτερη τιμωρία καὶ ἐκδίκηση γιὰ τοὺς δολοφόνους  καὶ συνάμα δικαίωση γιὰ τὸ παιδί μου θὰ εἶναι τὸ νὰ βλέπουν τὴ Χειμάρρα νὰ κρατάει τὸν  ἑλληνικὸ χαρακτήρα της  ὅπως κάνει ἐδῶ  καὶ 2.500 χρόνια!»

Τὰ λόγια βγαίνουν δύσκολα σὲ τέτοιες στιγμές! Τί νὰ πεῖς γιὰ νὰ παρηγορήσεις  τέτοιους ἀνθρώπους ποὺ μέσα στὸν ἄφατο πόνο τους μᾶς παρέδιδαν μαθήματα ἡρωικοῦ φρονήματος καὶ φιλοπατρίας! Φιλήσαμε μὲ σεβασμὸ τὸ χέρι τῶν γονέων τοῦ ἥρωα, τῶν ξεχωριστῶν αὐτῶν Ἑλλήνων καὶ ἀναχωρήσαμε μὲ τὴν ὑπόσχεση νὰ μὴν ἀφήσουμε τὴ μνήμη τοῦ Ἀριστοτέλη νὰ ξεθωριάσει. Μᾶς συγκλόνισε ἡ εὐχὴ τοῦ πατέρα του καθὼς μᾶς ἀποχαιρετοῦσε «Σᾶς εὐχαριστῶ ποὺ ἤλθατε καὶ εὔχομαι ὁ γιός μου νὰ εἶναι ὁ τελευταῖος ποὺ χάνεται ἄδικα γιὰ τὸν ἑλληνισμὸ καὶ τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα στὴ Χειμάρρα» Τὸ μυαλὸ μας πῆγε αὐτόματα σὲ ἕναν ἄλλο ἥρωα στὴν ἄλλη ἐσχατιὰ τοῦ ἑλληνισμοῦ, τὴν Κύπρο μας,  στὸν Εὐαγόρα Παλληκαρίδη, ποὺ πρὶν τὸν ἀπαγχονισμό του ἀπὸ τοὺς «εὐγενεῖς» Ἐγγλέζους δήλωνε «Θὰ πάω στὸ Θεὸ καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ εἶμαι ὁ τελευταῖος ποὺ ἀπαγχονίζεται»  Ὁ Θεὸς ὄντως ἄκουσε τὴν προσευχὴ τοῦ Εὐαγόρα. Εἴθε νὰ ἀκούσει καὶ τὴν εὐχὴ τοῦ πατέρα τοῦ Ἀριστοτέλη καὶ ἡ θυσία του νὰ εἶναι ἡ τελευταία στὴ βασανισμένη γῆ τῆς Χειμάρρας. Ἔτσι καὶ ἡ μαρτυρικὴ ψυχή του θὰ ἀναπαύεται ἐκεῖ στὸν οὐρανὸ ποὺ βρίσκεται, δίπλα στοὺς ἄλλους ἥρωες τοῦ βορειοπειρωτικοῦ ἑλληνισμοῦ, μεσιτεύοντας στὸν Θεὸ γιὰ τὴν δικαίωση τῶν πόθων καὶ τῶν ὁραμάτων τῆς ἰδιαίτερης πατρίδας του!

Επίσκεψη προσκύνημα στη Β. Ήπειρο από το Β΄ Δημοτικό Διαμέρισμα Θεσσαλονίκης και τη ΣΦΕΒΑ

 Ἕνα ξεχωριστὸ διήμερο εἴχαμε τὴν εὐκαιρία νὰ ζήσουμε, τὰ μέλη τῆς ΣΦΕΒΑ Θεσσαλονικης  στὶς 25-26 Σεπτεμβρίου. Ἐπισκεφτήκαμε μὲ καλοὺς φίλους καὶ συνεργάτες ἀπὸ τὸ Β Δημοτικὸ  Διαμέρισμα τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης τὴν ἀγαπημένη γῆ τῆς Βορείου Ἠπείρου. Ἡ ἀρχὴ εἶχε γίνει ἕνα χρόνο  πρὶν μὲ τὴν κοινὴ χριστουγεννιάτικη  ἐπίσκεψη ἀγάπης  στὰ μέρη τῆς Κορυτσᾶς  καὶ τὴ συγκέντρωση  μεγάλης ποσότητας σχολικῆς καὶ γραφικῆς ὕλης, παιχνιδιῶν ἀλλὰ καὶ παιδικοῦ ρουχισμοῦ γιὰ τὸ ὀρφανοτροφεῖο τῆς Κορυτσᾶς. Ἡ ποσότητα αὐτὴ δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ χωρέσει στὸ λεωφορεῖο ποὺ μᾶς μετέφερε καὶ ἔτσι ἀποτέλεσε τὴ μαγιὰ καὶ τὴν ἀφορμὴ γιὰ μία δεύτερη ἀποστολὴ ἀπὸ τὴν ἄλλη, τὴν παραλιακή, πλευρὰ τῆς Βορείου  Ἠπείρου.

 Σὲ στενὴ συνεργασία μὲ τὴν κ. Νίκη Νικολάου, Πρόεδρο τοῦ Β Δημ. Διαμερίσματος στὸ δῆμο τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν κ. Γιάννη Ἀργυρίου, Διαμερισματικὸ Σύμβουλο, τέθηκαν οἱ βάσεις γιὰ τὴ νέα μας, κοινὴ ἀποστολὴ καὶ τὸ πρωὶ τῆς 25ης Σεπτεμβρίου περάσαμε τὰ σύνορα ἀπὸ τὸ σχετικὰ νέο τελωνεῖο τοῦ Μαυρομματίου  στὴ Θεσπρωτία. Ἡ καταρρακτώδης βροχὴ μᾶς καθυστέρησε λίγο στὸ πρόγραμμά μας, ἀλλὰ δὲν χάλασε καθόλου τὴ διάθεσή μας. Στὰ σύνορα μας περίμενε ὁ ἐκ τῶν πρωτεργάτων τῆς ΟΜΟΝΟΙΑΣ Βαγγέλης Παπαχρήστου, ποὺ μᾶς ἐνημέρωσε  γλαφυρὰ καὶ οὐσιαστικὰ  γιὰ τὴν περιοχὴ τῶν Ἁγίων Σαράντα,τὰ μνημεῖα τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ,  τοὺς ἀγῶνες τῶν Ἑλλήνων, τὶς διώξεις  ποὺ ὑφίστανται, ἀλλὰ καὶ τὰ σχετικὰ μὲ τὴν δίκη τῶν 5 ἡγετῶν τῆς ΟΜΟΝΟΙΑΣ  τὸ 1994, ἕνας ἐκ τῶν ὁποίων ἦταν καὶ ὁ ἴδιος. 

Ἡ παρουσία  του  συνετέλεσε ἰδιαίτερα στὴν ἐνημέρωση τῶν συμμετεχόντων, οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐπισκέπτονταν γιὰ πρώτη φορὰ τὴν περιοχή.   Ἐπισκεφτήκαμε τὴν πανέμορφη  πόλη τῶν Ἁγίων Σαράντα (ποὺ ὡστόσο ἀπειλεῖται σοβαρὰ ἀπὸ τὴν ἄναρχη οἰκιστικὴ ἀνάπτυξη) καὶ θαυμάσαμε τὴν ὑπέροχη θέα στὴν πόλη, τὸ Ἰόνιο καὶ τὸ ἀπέναντι νησὶ τῆς Κέρκυρας ἀπὸ τὸ ξακουστὸ κάστρο τοῦ Λυκουρσίου, ποὺ δεσπόζει πάνω ἀπὸ τὴν πόλη.

Στὴ συνέχεια  περνώντας  ἀπὸ τὰ χωριὰ  Νίβιτσα, Λούκοβο ,καί Πίκερας   κατευθυνθήκαμε  βορειοτέρα πρὸς τὴν ἡρωικὴ Χειμάρρα κατὰ μῆκος τῆς ἀκτογραμμῆς τοῦ Ἰονίου πελάγους. Ὅλη ἡ περιοχὴ αὐτὴ μὲ μεγάλες προοπτικὲς τουριστικῆς ἀνάπτυξης βρίσκεται στὸ μάτι μεγάλων  ἀλβανικῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων  ποὺ θέλουν νὰ τὴν ἀποσπάσουν ἀπὸ τοὺς νόμιμους κατοίκους της καὶ ἀποτελεῖ συχνὰ ἑστία συγκρούσεων τὸ τελευταῖο διάστημα μὲ πιὸ πρόσφατο παράδειγμα τὰ γεγονότα στὴν παραλία τῆς Κακομιᾶς. Φτάσαμε στὴν Χειμάρρα  τὸ ἀπόγευμα καὶ κάτω ἀπὸ δυνατὴ βροχὴ πήγαμε στὴν παλιὰ πόλη  καὶ στὸ ἑλληνικὸ νηπιαγωγεῖο ὅπου δόθηκε τὸ  ὑλικὸ ποὺ εἶχε συγκεντρωθεῖ ἀπὸ τὸ Β.Δημ. Διαμέρισμα,  στὴν κ. Στέλλα τὴ νηπιαγωγό.

Τὸ γεγονὸς βεβαίως ποὺ κυριαρχοῦσε ἀκόμη  καὶ ἔριχνε βαρειὰ τὴ σκιά του στὴν πόλη τῆς Χειμάρρας  ἦταν ἡ ἐν ψυχρῶ δολοφονία τοῦ ἕλληνα Ἀριστοτέλη Γκούμα ἀπὸ ἀλβανοὺς ἐθνικιστὲς στὶς 13 Αὐγούστου. Ἦταν καθῆκον μας λοιπὸν νὰ ἐπισκεφτοῦμε καὶ  τὴν οἰκογένεια τοῦ Ἀριστοτέλη γιὰ νὰ ἐκφράσουμε τὴ συμπαράστασή μας. 

 Ἰδιαίτερη τιμὴ γιὰ τὰ μέλη τῆς ἀποστολῆς ἦταν ἡ συνάντησή μας μὲ τὸν  ἀγωνιστὴ δήμαρχο Χειμάρρας καὶ πρόεδρο τῆς ΟΜΟΝΟΙΑΣ κ. Βασ. Μπολάνο.Παρὰ τὸ βαρὺ πρόγραμμά του συναντήθηκε μαζί μας καὶ μᾶς ἐνημέρωσε γιὰ τὴν κατάσταση στὴ περιοχή, εἰδικὰ μετὰ τὸ γεγονὸς τῆς δολοφονίας τοῦ Ἀριστοτέλη  Γκούμα καὶ ἔδωσε ἐφ ὅλης τῆς ὕλης συνέντευξη στὸ δημοσιογράφο Χρῆστο Γιασκουλίδη ἀπὸ τὸ ΤV Βεργίνα, ποὺ συνόδευε τὴν ἀποστολὴ . Ἡ κ. Νικολάου  τὸν προσφώνησε ἐκ μέρους ὅλων μας,  καὶ  τοῦ παρέδωσε ἀναμνηστικὰ δῶρα ἀπὸ τὸ Δῆμο Θεσσαλονίκης.

Τὴν ἑπόμενη ἡμέρα, μέσω Ἁγίων Σαράντα καὶ περνώντας μέσα ἀπὸ τὴν πεδιάδα τοῦ Βούρκου, ἀνεβήκαμε τὰ στενά τῆς Μουζίνας καὶ κατευθυνθήκαμε στὴν ξακουστὴ πόλη τοῦ Ἀργυροκάστρου. Μαζί μας εἴχαμε τὴν χαρὰ νὰ εἶναι ὁ ἀγαπητὸς φίλος καὶ ἐκ τῶν ἱδρυτῶν τῆς ΟΜΟΝΟΙΑΣ Θεόδωρος Βεζιάνης. Μᾶς ξενάγησε στὸν κάμπο τῆς Δρόπολης, καθὼς καὶ στὴν ἔξοχα διατηρημένη παλιὰ πόλη τοῦ Ἀργυροκάστρου καὶ στὸ ἐντυπωσιακὸ κάστρο της.Ὁ κ. Βεζιάνης εἶναι ἐκδότης τῆς ἐφημερίδας ΤΟ ΟΡΑΜΑ ποὺ δίνει τὸν δικό της ἀγώνα γιὰ τὴν διατήρηση τῆς ἱστορικῆς μνήμης καὶ τὴν στήριξη τοῦ  βορειοηπειρωτικοῦ ἑλληνισμοῦ  στὶς πατρογονικές του  ἑστίες.

Μετὰ ἀπὸ μία σύντομη ἐπίσκεψη στὸ κεφαλοχώρι τῆς Δερβιτσάνης , ὅπου οἱ σύλλογοι τοῦ ΠΑΣΥΒΑ καὶ τῆς ΣΦΕΒΑ ἔχουν ἀνακαινίσει τὴν πλατεία τοῦ χωριοῦ στὴ μνήμη τοῦ προέδρου μας  ἀειμνήστου Γρηγορίου Ντριγκόγια, τὸ προσκύνημά μας στὴ Βόρειο 'Ἤπειρο ἔκλεισε  στὸ χωριὸ Βουλιαράτι ὅπου στὸ ἐκεῖ στρατιωτικὸ νοσοκομεῖο ἀναπαύονται τὰ ὀστᾶ περίπου 60 πολεμιστῶν τοῦ ἔπους τοῦ 40. Ὁ κ. Γ. Μπάκος κάτοικος τοῦ χωριοῦ μᾶς ἐνημέρωσε  γιὰ τὸ ἱστορικό τοῦ νεκροταφείου  καὶ γεμάτοι συγκίνηση ψάλλαμε τὸν ἐθνικό μας ὕμνο  τιμώντας τὴ θυσία τῶν στρατιωτῶν μας.

 Ὡς ΣΦΕΒΑ θὰ θέλαμε ἰδιαίτερα νὰ εὐχαριστήσουμε τὴν κ. Νίκη Νικολάου, καὶ τὸν κ. Ἰωάννη Ἀργυρίου, ἀλλὰ καὶ ὅλους τους φίλους  ἀπὸ τὸ Β Δημοτ. Διαμέρισμα τοῦ Δήμου Θεσσαλονίκης, μὲ τὴν οὐσιαστικὴ  βοήθεια τῶν ὁποίων, πραγματοποιήθηκε αὐτὴ ἡ ἀποστολή. Ὡστόσο ὅλοι ὅσοι συμμετείχαμε  χρωστᾶμε εὐγνωμοσύνη στοὺς  ἀγαπητοὺς φίλους ποὺ μᾶς συνόδευσαν στὸ προσκύνημά μας καὶ ἰδιαιτέρως στὸν πρόεδρο τῆς ΟΜΟΝΟΙΑΣ κ. Β. Μπολάνο, στοὺς  π. Προέδρους κ. Θ. Βεζιάνη καὶ Β. Παπαχρήστου καθὼς καὶ στὸν ἐκπρόσωπο τύπου τῆς ΟΜΟΝΟΙΑΣ κ. Λ. Παππά. Μὲ τὴ βοήθειά τους  ἤρθαμε σὲ ἐπαφὴ ὄχι ἁπλὰ μὲ τὰ ὄμορφα τοπία καὶ τὰ μνημεῖα τῆς  πατρίδας τους ἀλλὰ κυρίως  μὲ  τὴν ἀδούλωτη ψυχὴ τῶν Βορειοηπειρωτῶν  καὶ τὸ ἀσίγαστο πάθος τους  γιὰ τὴν ἐλευθερία. Γιατί στ’ ἀλήθεια ἂν κανεὶς δὲν τὰ γνωρίσει αὐτά, μᾶλλον δὲν γνώρισε καλὰ τὴ Βόρειο Ἤπειρο!

Στο έλεος της τρομοκρατίας οι μόνιμοι κάτοικοι της Βορείου Ηπείρου

Άλλο ένα καλοκαίρι πέρασε στην ιστορία και με την έλευση του Φθινοπώρου οι ηλικιωμένοι κατά κύριο λόγο μόνιμοι κάτοικοι της Βορείου Ηπείρου έμειναν μόνοι τους στα χωριά. 

Φέτος όμως οι εγκληματίες βρήκαν νωρίς την ευκαιρία για δράση αρχίζοντας από τώρα το "έργο" τους.

Στις 23 Σεπτεμβρίου το μεσημέρι ο 86χρονος Βασίλης Ρώσσης από το χωριό Τσούκα των Αγίων Σαράντα βρέθηκε μαχαιρωμένος στο διαμέρισμά του. Την προηγούμενη νύχτα δύο άτομα είχαν μπει στο διαμέρισμα του και τον χτύπησαν με μαχαίρι πολλές φορές αφαιρώντας του τη ζωή. Οι γείτονες του θύματος είπαν ότι δεν είχαν ακούσει να φωνάζει ή άλλους θορύβους κατά τη διάρκεια της νύχτας, προσθέτοντας τις υποψίες της αστυνομίας ότι στο θύμα έχει κλειστεί το στόμα πριν μαχαιρωθεί . Αφού τον σκότωσαν οι δράστες έδεσαν το θύμα και το τοποθέτησαν κάτω από το κρεβάτι.

Ύστερα από συντονισμένες ενέργειες της αστυνομίας της Αυλώνας και της Λέζιας,  συνελλήφθησαν ο 27χρονος Λεντιάν Πασκ Ντότσι και ο πατέρας του Πασκ Μαρτίν Ντότσι από την πόλη Λάτσι καθώς και ο 27 χρονος Αλεξάντερ Ντεντ Γκιόνι από το χωριό Μπαζ-Μπουρέλ.

Σύμφωνα με την αστυνομία από τις ανακρίσεις προέκυψε πως οι τρεις  συνεργοί σχεδίασαν από κοινού τη ληστεία στο σπίτι του θύματος. Μπήκαν στο σπίτι του υπερήλικα, του έκλεψαν 140 χιλιάδες λεκ (καινουργια) και αφού τον έδεσαν τον μαχαίρωσαν θανάσιμα.

Λίγες μέρες μετά ένα παρόμοιο περιστατικό συνέβη στον Μεσοπόταμο, όπου o 78χρονος Θωμάς Θανάσης και η σύζυγος του δέχτηκαν επίθεση το βράδυ της 25ης Σεπτεμβρίου με σκοπό τη ληστεία. Η ηλικιωμένη γυναίκα τραυματίστηκε σοβαρά καθώς δέχτηκε χτυπήματα στο κεφάλι και στο σώμα από ξύλινο αντικείμενο, ενώ χτυπήματα δέχθηκε αργότερα και ο σύζυγος που πήγε να την υπερασπιστεί.
Η αστυνομία των Αγ. Σαράντα συνέλαβε τον Vaip Kapaj ως κατηγορούμενο για το περιστατικό.

 
Τρεις ληστείες,  παράλληλα σημειώθηκαν στη Δίβρη. Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει και το φαινόμενο τον αλλοεθνών που εργάζονται στην περιοχή και αν δεν παρθούν μέτρα πριν είναι αργά, μπορεί να γίνουν μόνιμοι κάτοικοι των χωριών. Οι κάτοικοι, στην πλειοψηφία τους τρίτης ηλικίας, υποψιάζονται ότι οι περισσότερες ληστείες προέρχονται από τους «προσωρινά» εγκαταστημένους, όπου στη Δίβρη για παράδειγμα ανέρχονται στις 15 οικογένειες.
Τον τελευταίο χρόνο στο χωριό αυτό - έδρα της ομόνυμης επαρχίας - καταγράφηκαν 15 ληστείες, κυρίως σε κλειστά σπίτια χωρίς να λείπουν και οι περιπτώσεις κατοικημένων σπιτιών, όπως στην περίπτωση του κ. Χρήστου Μπίντα που υπερασπίστηκε το σπίτι του δίνοντας μάχη με τους ληστές.
Αυτές τις μέρες δύο κρούσματα σημειώθηκαν και στη Μουζίνα της Επαρχίας Μεσοποτάμου. 

Οι ληστές  άδειασαν ένα σπίτι  ακατοίκητο λόγω της μετανάστευσης των νοικοκυραίων στην Ελλάδα,  ενώ δε δίστασαν να μπουν και σε κατοικημένο.
Δεκάδες είναι οι  ληστείες που έγιναν τους δύο τελευταίους μήνες σε χωριά της Ελληνικής Μειονότητας στην περιοχή των Αγίων Σαράντα και Δελβίνου, με την αστυνομία να αδυνατεί να τις εξιχνιάσει συνολικά.  

Συνέντευξη Ζήσου Λούτση στο ΡΑΔΙΟ ΑΣΤΥ για την παιδεία

Κάνετε κλικ στα πρόσωπα των ατόμων που θέλετε να επισημάνετε. Θα ζητηθεί από Ζήσος να εγκρίνει όλες τις επισημάνσεις προτού γίνουν ορατές από άλλους.

Ο υπεύθυνος για θέματα παιδείας του κόμματος «Εθνική Ελληνική Μειονότητα για το Μέλλον» (MEGA) Ζήσος Λούτσης, παραχώρησε συνέντευξη στην εκπομπή "ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR" του ΡΑΔΙΟ ΑΣΤΥ και στους Σπύρο Ιωάννου και Αθηνά Κρεμμύδα, με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2010 - 2011. 

Παραθέτουμε ολόκληρη τη συνέντευξη.

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Κύριε Λούτση καλημέρα σας. Ξεκίνησε η σχολική χρονιά στη Βόρειο Ήπειρο όπου εντοπίστηκαν προβλήματα και ελλείψεις. Τι ακριβώς θέματα έχουν να αντιμετωπίσουν τα ελληνικά σχολεία στημ περιοχή; 

Ζ. Λούτσης: Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική παιδεία στη Βόρειο Ήπειρο είναι διαχρονικά, αφού δεν έχουν λυθεί στα είκοσι χρόνια δημοκρατικού πολιτεύματος στην Αλβανία. Υφίσταται μία δύσκολη κατάσταση στην υποδομή και στο περιεχόμενο της παιδείας. Έχουν γίνει διάφορες προσπάθειες και από την οργάνωση της Ομόνοιας και από βουλευτές της, οι οποίες όμως δεν έχουν δρομολογηθεί σωστά ούτως ώστε να δοθεί μια στρατηγική λύση...

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR:  Όταν λέτε δεν έχουν δρομολογηθεί σωστά, δηλαδή που έχει γίνει το λάθος;

Ζ. Λούτσης: Δεν είχαμε μπει σε βάθος στο περιεχόμενο της παιδείας, στην οργάνωση των προγραμμάτων και των παιδαγωγικών θεμάτων που αντιμετωπίζουν οι μαθητές στην ειδική κατηγορία που ανήκει ο χώρος αυτός. Η ελληνική παιδεία παραμένει με τις αναλογίες της εποχής του χοτζικού καθεστώτος, όπου δεν υπάρχει ένας στόχος που να λέει ότι στην Εθνική Ελληνική Μειονότητα πρέπει να μαθαίνουν καλά την ελληνική γλώσσα και μετά την επίσημη γλώσσα του κράτους, την αλβανική.                Ο στόχος του κόμματος μας είναι να καταρτιστεί ένα πλάνο που θα προταθεί στο Υπουργείο Παιδείας της Αλβανίας. Ήδη στείλαμε μία επιστολή όπου παραθέσαμε τα προβλήματα της ελληνικής μειονοτικής εκπαίδευσης, θέτοντας ορισμένες βάσεις πάνω στις οποίες μπορούμε να συζητήσουμε.

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Τι ακριβώς περιλαμβάνει αυτό το πλάνο; Να μας πείτε πρακτικά. Σε επίπεδο βιβλίων, σε επίπεδο καθηγητών, σε επίπεδο υποδομής των κτιρίων...

Ζ. Λούτσης: Πρώτο και σημαντικότερο είναι να έχουμε έναν ξεχωριστό θεσμό, αποκλειστικά για την εκπαίδευση στην Εθνική Ελληνική Μειονότητα, σε όλη την ιεραρχία και τις βαθμίδες, από την Διεύθυνση Παιδείας της κάθε Περιφέρειας μέχρι το Υπουργείο Παιδείας. Δεν γίνεται τα βιβλία και τα προγράμματα αυτά να τα συντάσσουν οι Αλβανοί χωρίς να συμμετέχουν Έλληνες επιστήμονες εκπαιδευτικοί. Θα πρέπει επίσης να δρομολογηθεί και το θέμα της κατάρτισης ενός σχεδίου προσαρμοσμένου σε αυτές τις κατηγορίες, ούτως ώστε όλη η Σύμβαση Πλαίσιο που μας παρέχει αυτά τα δικαιώματα να ενταχθεί στον αλβανικό νόμο περί Παιδείας. Μέχρι σήμερα δεν έχουμε ούτε μία αναφορά σε αυτό το νόμο παρ’ ότι η Σύμβαση Πλαίσιο είναι από το 1999 επικυρωμένη από την αλβανική βουλή. Επίσης η δομή της παιδείας στην Αλβανία έχει αλλάξει, δηλαδή η υποχρεωτική εκπαίδευση που ήταν το οκτατάξιο πήγε στο εννιατάξιο τώρα, ενώ το μεταβατικό στάδιο από την Τέταρτη τάξη πήγε στην Πέμπτη, η οποία πλέον θεωρείται ως η τελευταία του δημοτικού. Σε όλα αυτά όμως δεν υπάρχουν προγράμματα και κείμενα προσαρμοσμένα στο χώρο μας.  

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Στατιστικά τώρα, τα ελληνικά σχολεία που υπάρχουν σήμερα στη Βόρειο Ήπειρο είναι λιγότερα ή περισσότερα σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία;

Ζ. Λούτσης: Συγκριτικά με την προηγούμενη δεκαετία είναι πολύ λιγότερα τα σχολεία αφού έχουμε τη διαρροή των μαθητών προς την Ελλάδα. Ήταν δεδομένο λοιπόν ότι θα είχαμε κατάργηση ή συγχώνευση ορισμένων σχολικών μονάδων στα χωριά μας. Θα μπορούσε όμως παράλληλα να υπάρχει και μια δεύτερη σκέψη. Να συγκροτούσαμε  δηλαδή μία οργανωμένη και ποιοτική παιδεία στα κεντρικά σχολεία με καταρτισμένους δασκάλους και εποπτικά μέσα.

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Πιστεύετε ότι θα υπάρξει αποδοχή των σκέψεων και προτάσεων σας από την αλβανική πλευρά;

Ζ. Λούτσης: Εμείς έχουμε ως σημείο αναφοράς τα νόμιμα και επικυρωμένα δικαιώματα μας τα οποία οποιαδήποτε αλβανική κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να σεβαστεί. Από την πλευρά μας όμως πρέπει να δώσουμε τον αγώνα οργανωμένα και τεκμηριωμένα και όχι με εντυπωσιακές δηλώσεις – πυροτεχνήματα. Εν τω μεταξύ θα απευθυνθούμε και στους διεθνείς οργανισμούς από τη στιγμή που η Αλβανία είναι σε μια ενταξιακή πορεία για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Για την ιδιωτική παιδεία τι γνώμη έχετε;

Ζ. Λούτσης: Είμαι υπέρ της δημόσιας παιδείας, πρώτα απ’ όλα για εθνικούς λόγους. Η δημόσια παιδεία είναι αυτή που επιβεβαιώνει και την ύπαρξη της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας. Δεν μπορούμε βέβαια να σταματήσουμε την ίδρυση ιδωτικών σχολείων, αρκεί να μην γίνεται εις βάρος της δημόσιας παιδείας. Εμείς επιμένουμε στην αναβάθμιση της ποιότητας της δημόσιας παιδείας, η οποία πρέπει να αναγνωριστεί σε όλες τις περιοχές που υπάρχει ελληνισμός. Όπως για παράδειγμα στη Χιμάρα, όπου είναι καλή η προσπάθεια της ίδρυσης ιδιωτικού σχολείου, η οποία όμως είναι μία έμεση λύση και θα πρέπει να αναβαθμιστεί σε δημόσιο σχολείο.    

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Με το ελληνικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αργυροκάστρου τι γίνεται;     

Ζ. Λούτσης: Επειδή διδάσκω εκεί, είμαι συνεργάτης του Πανεπιστημίου, παρατηρώ από χρονιά σε χρονιά ότι ο αριθμός των φοιτητών μειώνεται λόγω του ότι δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα η πορεία αυτού του τμήματος. Έγινε μια προσπάθεια και από την ελληνική κυβέρνηση να αναβαθμιστεί το Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Ελληνικού Πολιτισμού, όμως το τμήμα αυτό θα έπρεπε να είχε ευρύτερο ρόλο. Πιστεύω ότι η Εθνική Ελληνική Μειονότητα πρέπει να έχει το δικό της Πανεπιστήμιο, όπου μέσα από αυτό το Πανεπιστήμιο θα μπορέσουμε να συγκροτήσουμε και να προωθήσουμε θέματα που έχουν να κάνουν με την ύπαρξη μας εδώ.

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Κύριε Λούτση δεν έχουμε άλλο χρόνο δυστυχώς. Να σας ευχαριστήσουμε πάρα πολύ. Θα έχουμε βέβαια την ευκαιρία να μιλήσουμε κι άλλες φορές, αφού υπάρχουν πολλά θέματα που «τρέχουν» στην επικαιρότητα.

Ζ. Λούτσης: Να σας ευχαριστήσω κι εγώ και να σας ενημερώσω ότι σύντομα θα έχουμε και μεις εδώ τον δικό μας ραδιοφωνικό σταθμό. Οπότε θα έχουμε άμεση επικοινωνία μαζί σας.

ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ.GR: Αυτό είναι είδηση. Μπορούμε να έχουμε και συνεργασία.