Κατά τη συνεδρίαση του 2ου τακτικού Παγκοσμίου Συνεδρίου Ηπειρωτών Εξωτερικού το πρόγραμμα της δεύτερης ημέρας (30/7/11) περιείχε τοποθετήσεις και συζήτηση ιδιαίτερα για το Βορειοηπειρωτικό, όπου και διήρκεσαν περίπου δύο ώρες.
Πρώτος πήρε το λόγο ο πρόεδρος του Συλλόγου Ηπειρωτών Βελγίου Θύμιος Μπόκιας, ο οποίος μετά από λίγη ώρα έμελλε να αναδειχθεί νέος αντιπρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού. Ο κ. Μπόκιας στη σύντομη τοποθέτηση του μίλησε για την Προσφυγή που κατατέθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης για την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία περιγράφοντας την πρόοδο που έχει σημειώσει αυτό το πολύ σημαντικό εγχείρημα.
"Έχουν συγκεντρωθεί περισσότερα από 220 ντοκουμέντα που αποδυκνείουν τις αυθαιρεσίες του αλβανικού κράτους εις βάρος των Βορειοηπειρωτών καθώς και περισσότερες από 18.000 υπογραφές. Παράλληλα έχουν ενημερωθεί και όλοι οι αρμόδιοι διεθνείς οργανισμοί οι οποίοι και έδειξαν ενδιαφέρον, πράγμα που καθιστά την Προσφυγή υπολογίσιμο παράγοντα για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση" σημείωσε ο επικεφαλής της ακμάζουσας ηπειρωτικής κοινότητας του Βελγίου.
Ο πρόεδρος της ΔΕΕΕΜ Ομόνοια Βασίλης Μπολάνος στην ομιλία του περισσότερο αναφέρθηκε στην εσωτερική πολιτική διαμάχη που έχει ξεσπάσει μέσα στις τάξεις των Βορειοηπειρωτών, ενώ πολύ λίγο μίλησε και για τα ζητήματα που αφορούν την Εθνική Ελληνική Μειονότητα, με κυριότερο την επικείμενη απογραφή πληθυσμού. Την ίδια τακτική ακολούθησε λίγο πολύ και ο εκπρόσωπος της Ένωσης Χειμαρριωτών στην τοποθέτηση του αργότερα.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Βορειοηπειρωτών Χαράλαμπος Καραθάνος έκανε αρχικά μία μικρή ιστορική αναφορά στο Βορειοηπειρωτικό Ζήτημα, τονίζοντας τους αγώνες του μακαριστού Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Σεβαστιανού και την πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη μετά το 1990 με το άνοιγμα των συνόρων. Ο κ. Καραθάνος αναφέρθηκε επίσης και στην πορεία της Ομόνοιας τονίζοντας ότι ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός αυτή τη στιγμή δεν είναι ενωμένος απέναντι στα σοβαρά προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει. "Στην Ελλάδα σήμερα δεν ακούγεται τίποτα για τη Βόρειο Ήπειρο ενώ υπάρχουν τόσα σημαντικά ανοικτά ζητήματα που απασχολούν αυτό το κομμάτι του Ελληνικού Έθνους. Γι' αυτό όμως το φαινόμενο φέρουμε ευθύνες και όλες οι βορειοηπειρωτικές οργανώσεις που με τη στάση μας φτάσαμε στον πάτο το εθνικό μας ζήτημα" είπε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του Συλλόγου Βορειοηπειρωτών καταλήγοντας ότι ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός αν θέλει να αγωνιστεί για τα δίκαια του δεν πρέπει να κάνει συμμαχίες ούτε με το Μπερίσα ούτε με το Ράμα, αλλά να είναι συσπειρωμένος σε μία δική του οργάνωση και σε ένα δικό του κόμμα, με τα οποία θα διεκδικεί τα δικαιώματα του με δυναμισμό.
Ο βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος Κώστας Μπάρκας, παίρνοντας το λόγο, δεν μπορούσε να μην αναφερθεί στην εσωστρέφεια που επικρατεί στις τάξεις του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού.
"Έχει καταντήσει να θεωρείται δημαγωγικό να αναφερόμαστε σε εθνική πολιτική για το Βορειοηπειρωτικό. Αν και είμαι σε αλβανικό κόμμα όμως καθοδηγούμαι από τα εθνικά μου πιστεύω και όχι από τα ιδεολογικά. Είμαι έτοιμος να συμβάλλω σε κάθε πρωτοβουλία που θα έχει ως σκοπό την ευόδωση των εθνικών μας διεκδικήσεων" υποστήριξε ο κ. Μπάρκας, προτείνοντας μάλιστα την δημιουργία ειδικού τομέα στο ΠΣΗΕ για το Βορειοηπειρωτικό, καθώς και το επόμενο συνέδριο των απόδημων Ηπειρωτών να πραγματοποιηθεί στη Βόρειο Ήπειρο.
Ο ηρωικός πρόεδρος της Ομόνοιας Περιφέρειας Κορυτσάς Ναούμ Ντίσιος στην τοποθέτηση του αναφέρθηκε στον Βλαχόφωνο Ελληνισμό της περιοχής του. "Αν και είναι πολλές οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε οι Έλληνες στην Κορυτσά, δεν δεχόμαστε από την Ελλάδα την συμπαράσταση και τη στήριξη που θα έπρεπε. Παρ' όλες τις πιέσεις και τις δυσκολίες όμως εμείς στην απογραφή πληθυσμού που θα πραγματοποιηθεί θα δηλώσουμε ξεκάθαρα την ελληνική εθνική μας ταυτότητα" σημείωσε ο κ. Ντίσιος.
Κατά την ολοκλήρωση της ομιλίας του κ. Ντίσιου όμως η "αποκλειστική εξουσία" της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας έδειξε για άλλη μια φορά το πρόσωπο της, όταν παρενέβη ο πρώην Δήμαρχος Χιμάρας Β. Μπολάνος και δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει ως επικεφαλής της Ομόνοιας στην Κορυτσά τον προλαλήσαντα, φανερώνοντας ουσιαστικά ότι μόνο οι εκλεκτοί της παρέας του έχουν το δικαίωμα να καταλαμβάνουν τέτοιες θέσεις.
Στη συνέχεια ανέβηκε στο βήμα ο πρώην βουλευτής της Ομόνοιας Παναγιώτης Μπάρκας ο οποίος υποστήριξε ότι "η δική μας γενιά είναι κατώτερη των περιστάσεων" αλλά και ότι η Μητέρα Ελλάδα δεν μας αντιμπετωπίζει με ενδιαφέρον και σοβαρότητα γιατί επικρατεί διάσπαση μεταξύ μας. Ο κ. Π. Μπάρκας επικεντρώθηκε κι αυτός στις έριδες που επικρατούν στις τάξεις των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, που τους εμποδίζουν να ασχοληθούν με τα τόσα σοβαρά προβλήματα που πρέπει να λύσουν. Σε μία αποστροφή του λόγου του μάλιστα ο πρώην βουλευτής είπε απευθυνόμενος στον κ. Μπολάνο: "πως μπορείτε να πανηγυρίζετε ότι επικρατήσατε των άλλων Ελλήνων που δεν συμφωνούν μαζί σας, τη στιγμή που γύρω από τους κεντρικούς οδικούς άξονες του χώρου της ΕΕΜ, Φοινίκη - Λιβαδειά και Δερβιτσάνη - Γεωργουτσάτες, οι Έλληνες δεν έχουν τη γη τους;".
Ο πρόεδρος της Νεολαίας Βορειοηπειρωτών Αχαϊας Σταύρος Γκίνος περιέγραψε τις προκλήσεις που δέχεται το τελευταίο διάστημα ο Βορειοηπειρωτικός Ελληνισμός. Ο κ. Γκίνος αναφέρθηκε συγκεκριμένα στον αυθαίρετο γεωγραφικό προσδιορισμό της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας και τον διωγμό που ασκεί εναντίον της ο αντιπρόεδρος του Ανώτατου Συμβουλίου Δικαιοσύνης Κρεσνίκ Σπαχίου στο θέμα της απογραφής πληθυσμού και της επανάκτησης της ελληνικής εθνικότητας για όσους την στερηθηκαν βίαια από το χοτζικό καθεστώς. Αναφορά έγινε σπίσης στα σχολικά βιβλία και στις εγκυκλοπέδειες με τα ψευδή και επιθετικά στοιχεία εναντιον του Ελληνισμού.
Ο πρόεδρος της Νεολαίας Βορειοηπειρωτών Αχαϊας τέλος μίλησε για την άδικη αντιμετώπιση που δέχεται ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στην Κορυτσά Θεόδωρος Οικονόμου - Καμαρινός από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών με την πρόωρη ανάκληση του, καλώντας μάλιστα όλους τους ηπειρωτικούς φορείς να στηρίξουν έμπρακτα τον θαρραλέο διπλωμάτη με επιστολές διαμαρτυρίας και τη συγκέντρωση υπογραφών έχοντας ως σκοπό την ολοκλήρωση της θητείας του σε ένα χρόνο όπως δικαιούται.
Ο πρόεδρος της Νεολαίας Βορειοηπειρωτών Θεοφάνης Καλυβιώτης απηύθυνε έκκληση "να αφήσουμε στην άκρη τις διχόνοιες και ανεξάρτητα από πολιτικά πιστεύω να ενωθούμε όλοι κάτω από μία ομπρέλα ώστε να αντιμετωπίσουμε όλοι μαζί την πρόκληση που λέγεται απογραφή πληθυσμού".
Ο κ. Καλυβιώτης εξέφρασε την απογοήτευση του για την παντελή αδιαφορία που δείχνει η ελληνική κυβέρνηση για το σημαντικό αυτό ζήτημα, τονίζοντας ότι "μπροστά μας δεν έχουμε καθόλου χρόνο, αφού απομένουν μόλις δύο μήνες από την έναρξη της απογραφής".
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Δερβιτσιωτών Ιωαννίνων Άλκης Πούλης αφού μίλησε για τη μιζέρια που χαρακτηρίζει τους Βορειοηπειρώτες (προφανώς σχολιάζοντας ορισμένους απ' όσους πήραν το λόγο νωρίτερα), τόνισε ότι πρωταρχικός σκοπός για τους Βορειοηπειρώτες πρέπει να είναι η ανάπτυξη του τόπου τους και γι' αυτό το λόγο έχει καταρτιστεί το πρόγραμμα "ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ 2020" με προτάσεις για σωστή διαχείρηση των κονδυλίων εις όφελος της περιοχής.
Ο πρώην βουλευτής Ιωαννίνων Αντώνης Φούσας μιλώντας τελευταίος αναμέσα σε πολλά άλλα είπε για το ειδικό πρόγραμμα ανάπτυξης της Βορείου Ηπείρου που πρέπει να καταρτίσει η ελληνική κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι το Βορειοηπειρωτικό λύνεται αυτομάτως με την ένταξη της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή 'Ένωση.
Αφού ακολούθησε διάλειμμα λίγων λεπτών αναγνώσθηκε στη συνέχεια το ψήφισμα που προτάθηκε από επιτροπή του ΠΣΗΕ για το Βορειοηπειρωτικό. Στις παρεμβάσεις που έγιναν για την υποβολή προτάσεων επί του ψηφίσματος ο γνωστός συγγραφέας και δημοσιογράφος, πρώην πρόεδρος της Πανηπειρωτικής Ομοσπονδίας Αμερικής, Νίκος Γκατζογιάννης πρότεινε την καθιέρωση διενέργειας εκλογών από τη βάση για τα βορειοηπειρωτικά κόμματα. Η πρόταση φυσικά βρήκε την αντίδραση των εκπροσώπων της "αποκλειστικής εξουσίας" που υποστήριξαν ότι πρόκειται για καθαρά εσωτερικό ζήτημα που δεν πρέπει να ενδιαφέρει τους υπόλοιπους Ηπειρώτες. Πάντως η θέση του κ. Γκατζογιάννη δεν βρήκε υποστήριξη γενικότερα, ίσως επειδή δεν τέθηκε όσο σωστά και συντονισμένα θα έπρεπε, αφού κατά τη γνώμη μας θα έπρεπε να επικεντρωθεί κυρίως στην Ομόνοια, την οργάνωση που ιδρύθηκε για να εκφράζει όλους τους Βορειοηπειρώτες.
